اصلاحات ساختاری در ارتش آزادی‌بخش خلق چین

جهاد دانشگاهی تهران

دکتری آیند‌ه‌پژوهی

تصویر اصلاحات ساختاری در ارتش آزادی‌بخش خلق چین
ارتش آزادی‌بخش خلق چین با در اختیار داشتن بیش از دو میلیون نفر نیروی حرفه‌ای، بزرگ‌ترین ارتش دنیاست. مجموع بودجه نظامی ارتش چین در سال ۲۰۱۵ میلادی، ۱۲۱ میلیارد دلار بوده که این رقم برابر با حدود ۱.۵٪ از تولید ناخالص داخلی آن کشور می‌باشد. براساس دکترین ارتش چین که از سال ۲۰۰۰ تدوین گردیده است این ارتش با فناوری فوق پیشرفته روز توسعه یافته و از یک نیروی متکی بر کمیت به نیروی متکی بر کیفیت تبدیل می‌گردد(کمیت پایه به کیفیت پایه ). به عبارت دیگر از یک نیروی متکی به استعداد بالای نیروی انسانی به نیروی علم و فناوری‌محور تبدیل می‌شود. لذا با توجه به مراتب فوق ارتش چین از سال ۲۰۰۰ تمرکز خود را بر روی ساخت نیروهایی براساس فناوری اطلاعات و مدرنیزه کردن معطوف ساخته و به‌طور کلی می‌توان گفت که راهبرد ارتش چین، راهبرد دفاعی است.

دکترحسین مینایی، دکترحجتی‌نیا

کمیسیون مرکزی نظامی (Central Military Committee of China) عالی‌ترین ارگان رهبری نظامی تحت رهبری حزب کمونیست چین است که مرکب از رییس، معاون و اعضای آن است. وظیفه عمده آن رهبری مستقیم نیروهای مسلح است. کمیسیون مرکزی نظامی جمهوری خلق چین ارگان رهبری نظامی دولتی و مسئول رهبری نیروهای مسلح سراسر کشور است. این کمیسیون مرکب از رییس، چند معاون و تعدادی اعضا است. رییس این کمیسیون توسط مجلس ملی نمایندگان خلق انتخاب می‌شود و در قبال مجلس و کمیته دائمی پاسخگو است. دوره ماموریت این کمیسیون ۵ سال است. نیروهای مسلح چین مرکب از ارتش آزادی بخش خلق، واحدهای پلیس مسلح خلق و چریک‌ها است. ارتش آزادی بخش خلق چین، ارتش دائمی کشور بوده و واحدهای پلیس مسلح مسئولیت دفاع از امنیت کشور و حفظ نظم اجتماعی هستند و چریک‌های مسلح توده‌ای نیز بخشی از این نیروها محسوب می‌شود.

«شی جین پینگ» رییس فعلی کمیسیون مرکزی نظامی حزب کمونیست و رییس کمیسیون مرکزی نظامی جمهوری خلق چین است.

ارتش آزادی‌بخش خلق چین در ۱ اوت ۱۹۲۷ هم‌زمان با قیام نانچانگ با نام «ارتش سرخ کارگران و دهقانان چینی» تشکیل شد و در سال ۱۹۴۹ با فتح سرزمین اصلی چین به حکومت جمهوری چین بر این سرزمین پایان داد.

لازم به ذکر است در ساختار جدید ارتش چین علاوه بر سه نیروی زمینی، هوایی، دریایی، نیروی چهارمی به نام نیروی پشتیبانی استراتژیک strategic support را شامل می­‌گردد که این نیرو در واقع بخش های موشکی بالستیک با قابلیت حمل کلاهک‌های هسته‌ای و متعارف را شامل می‌شود و در واقع مأموریت پشتیبانی موشکی سایر نیروها را به­‌عهده دارد. ارتش چین یک ارتش کاملا حرفه‌ای بوده و فاقد کارکنان وظیفه است.

بالاترین رده تصمیم گیرنده در نیروهای مسلح چین شخص رئیس جمهور است که توسط چهار نفر دستیار که تحت عنوان کمیسیون امنیت ملی یا National security commission نامیده می‌شوند تصمیم­‌گیری­‌های دفاعی و امنیتی انجام می‌گیرد. در سلسله مراتب نیروهای مسلح این کشور ساختار عملیاتی و ساختار اداری در چارت متفاوتی رده‌بندی می‌شوند، به گونه‌ای که در بخش اداری تحت عنوان امور اداری نظامی یا military administration و بخش عملیاتی تحت عنوان بخش دستور‌دهنده یا military order رده بندی می‌گردند و فرمانده نیروی دریایی این کشور به عنوان رئیس دپارتمان نیروی دریایی محسوب می شود که به اصطلاح chief of navy department می‌گویند و فاقد اختیارات عملیاتی است.

اصلاحات (رفرم) در ارتش چین

اصلاحات ساختاری جدید ارتش چین هنوز تکمیل نشده و روند رفرم و تغییرات ساختاری آن همچنان ادامه دارد.

بر این اساس کمیته مرکزی نظامی ارتش چین که به اختصار CMCC نامیده می­‌شود که عبارت کامل آن Central military committee of china در ساختار قدیم کمیته مرکزی دارای چهار دپارتمان بوده که عبارت بودند از:

  1. دپارتمان کلی ستاد یا general staff department
  2. دپارتمان کلی لجستیک یا general logistic department
  3. دپارتمان کلی سیاسی یا general political department
  4. دپارتمان کلی تجهیزات یا general armament department

در ساختار جدید ارتش چین کمیته مرکزی نظامی ارتش چین شامل ۱۵ شاخه و دارای ۱۱ عضو است. ریاست کمیته مرکزی نظامی ارتش چین با رئیس جمهور این کشور است. بخش‌های پانزده‌گانه جدید به شرح ذیل است:

  • دایره کلی کمیسیون نظامی General office of military commission
  • ستاد مشترک کلی کمیسیون نظامی joint general staff of military commission
  • دپارتمان سیاسی کمیسیون نظامی Political work department of military commission
  • دپارتمان لجستیک کمیسیون نظامی Logistic department of military commission
  • دپارتمان توسعه تجهیزات کمیسیون نظامی Equipment development department of military commission
  • دپارتمان مدیریت آموزش کمیسیون نظامی Training management department of military commission
  • دپارتمان دفاع نظامی کمیسیون نظامی Military defense department of military commission
  • کمیسیون بازرسی و انضباط کمیسیون نظامی Discipline inspection commission of military commission
  • کمیسیون قانون و امور سیاسی کمیسیون نظامی Politics and low commission of military defense commission
  • کمیسیون علوم و فن‌آوری کمیسیون نظامی Science and technology commission of military defense commission
  • اداره طرح‌ریزی راهبردی کمیسیون نظامی Strategic planning office of military defense commission
  • اداره تأسیس و اصلاحات کمیسیون نظامی reform and establishment office of military defense commission
  • اداره همکاری نظامی بین‌المللی کمیسیون نظامی International military cooperation office of military defense commission
  • مدیریت امور اداری کمیسیون نظامی Administrative affairs management of military defense commission
  • دپارتمان تجهیزات کمیسیون نظامی Armament department of military defense commission

اعضای این کمیسیون شامل رئیس جمهور، دو نفر دستیار رئیس جمهور، سه نفر رؤسای مرکز duty services ، چهارنفر رؤسای ارکان و فرمانده نیروی مربوطه است. این اعضا به جز رئیس جمهور ۵ نفر آن‌ها سپهبد و بقیه سرتیپ هستند.

در ساختار جدید در زیر مجموعه CMCC نیروهای ذیل قرار دارند:

  • مناطق جنگی یا عملیاتی یا War zones،
  • نیروی زمینی،
  • نیروی دریایی،
  • نیروی هوایی،
  • نیروی راکتی یا Rocket force،
  • پشتیبانی استراتژیک یا Strategic support که در واقع مسئولیت پشتیبانی اطلاعاتی با استفاده از تجهیزات ماهواره ای و سایر مراکز فرماندهی و کنترل را دارد.

زیر مجموعه مناطق عملیاتی پنج منطقه عملیاتی شامل مناطق عملیاتی شمال، شرق، جنوب، غرب و مرکزی است. هر منطقه عملیاتی نیز شامل نیروی زمینی، هوایی، دریایی و توپخانه‌ای یا second artillery است.

مسئولیت اصلی در زمان جنگ با مناطق عملیاتی است. همچنین لازم به ذکر است که ارتش چین دارای مرکز فرماندهی و کنترل یاduty service است که در سطح هنگ، تیپ، لشکر و نیرو وجود دارد، این مراکز نیز دارای سه نفر افسر مسئول به صورت شیفت بگیر هستند که در دوره­‌های زمانی ماهیانه یا هفتگی بنا به وضعیت نیروی انسانی منطقه یا پایگاه مربوطه تعویض می­‌گردند.

در سطح نیروی نیروی دریایی افسران نگهبان مرکز فرماندهی و کنترل در درجه ناخدایکمی هستند و در محل مرکز فرماندهی و کنترل عهده­‌دار مسئولیت شیفت هستند، در سطح بالاتر commander on duty نامیده می­‌شود که در درجه دریاداری می‌­باشند و شامل جانشین رئیس ستاد و رؤسای دپارتمان‌هاینیروی دریایی است.

چابک سازی در ارتش چین

روند تغییرات آماری ارتش چین در طی سالیان گذشته به شرح ذیل صورت پذیرفته است:

سال

آمار کل

سال

آمار کل

۱۹۲۷

۲۰۰۰۰

۱۹۵۷

۶۶۰۰۰۰

۱۹۳۰

۱۰۰۰۰۰

۱۹۸۰

۴۰۰۰۰۰۰

۱۹۳۷

۲۰۰۰۰

۱۹۸۷

۳۰۰۰۰۰۰

۱۹۴۵

۱۲۰۰۰۰۰

۱۹۹۸

۲۵۰۰۰۰۰

۱۹۴۹

۶۰۰۰۰۰۰

۲۰۰۳

۲۳۰۰۰۰۰

۱۹۵۸

۲۳۷۰۰۰۰

۲۰۱۵

۲۰۰۰۰۰۰

نتیجه گیری

روند کوچک­‌سازی ارتش چین از سال ۱۹۸۰ به این طرف ادامه داشته و در این راستا گام­های مهمی در خصوص کاهش تعداد نفرات و جایگزینی تکنولوژی­های برداشته شدهاست به­گونه­ای که تعداد زیادی از کارکنان با سنوات بالا بازنشسته شده­اند و تعدادی زیادی نیز به بخش­های غیرنظامی منتقل گردیده­اند و حتی تعداد زیادی از کارکنان ارتش به سازمان پلیس این کشور منتقل شده­‌اند. این روند کاهش کمی نیروها همزمان با افزایش کیفی تجهیزات و فن‌آوری همچنان ادامه داشته به­‌گونه­‌ای که در حال حاضر بنا بر کوچک­‌سازی ستادها در ارتش می­‌باشد که در حال حاضر تعدد ستادهای نظامی در این کشور را به عنوان معضل سر بزرگ یا Big head می­‌نامند و قصد دارند که آمار ستادهای متعدد و موازی در ساختار سازمانی را کاهش دهند. به عنوان مثال در سطح نیروی دریایی ارتش چین تعداد هفت منطقه نظامی یا military area وجود دارد که از نظر سلسله مراتب سازمانی هم سطح فرمانده نیروی دریایی می­‌باشند، لذا قرار است این فرماندهی­‌ها در ساختار جدید به صورت فرماندهی­‌های تحت امر فرماندهی نیروی دریایی قرار گیرند و در سایر نیروها هم به همین شکل ساختارهای موازی حذف خواهد گردید که این امر علاوه بر کوچک­‌سازی و حذف ستادهای متعدد به وحدت فرماندهی کمک خواهد نمود.

112939
ارسال نظر

  1. مخاطبان و فرهیختگان گرامی؛ نظرات حاوی مطالب توهین یا بی‌احترامی به اشخاص، قومیت‌ها، عقاید دیگران، موارد مغایر با قوانین کشور منتشر نمی‌شود.