«شورای آتلانتیک: مرکز رفیق حریری برای خاورمیانه» منتشر کرد:

گزارش کار گروه آینده عراق

تصویر گزارش کار گروه آینده عراق
دولت عراق با حمایت ایالات متحده و شرکای آن در ائتلاف، در آستانه باز ‌پس ‌گیری تمام سرزمین‌هایی قرار دارد که دولت اسلامی عراق و شام در طول چند سال گذشته اشغال کرده بود. در این گزارش، ما به ارائه این استراتژی می‌پردازیم که ایالات متحده چگونه از این موفقیت برای شکست همیشگی داعش و تضمین بلندمدت منافع امنیت ملی ایالات متحده در عراق استفاده کند.

گزارش «کار گروهِ آینده عراق: دستیابی به ثبات بلند مدت برای حصول اطمینان از شکست داعش» که توسط شورای آتلانتیک: مرکز رفیق حریری برای خاورمیانه (Atlantic Council: Rafik Hariri Center's Middle East) در سال ۲۰۱۷ منتشر شده‌است با هدف توجه دادن کارشناسان و تحلیل‌گران کشور، و هم‌چنین جهت اطلاع‌یابی مدیرانی که در معرض مسائل و تصمیم‌گیری‌های راهبردی هستند، ترجمه شده‌است.

رایان کراکر رییس کارگروه ویژه آینده عراق شورای آتلانتیک در پیشگفتار این گزارش نوشته است:

«در سال ۲۰۱۶، کارگروه ویژه آینده عراق، برجسته‌ترین پژوهشگران، کارشناسان و دست ‌اندر کاران سیاست‌گذاری پیشینِ عراق در سطح جهان را گردهم آورد تا پژوهشی دقیق و موشکافانه در این باره انجام دهند که: ایالات متحده چگونه می‌تواند به بهترین نحو از منافع امنیت ملی خود حفاظت کرده و از رهگذر تعامل مؤثر در عراق منافع عراقی‌ها را نیز پیش ببرد.

کارگروه ویژه برای شنیدن دیدگاه‌های رهبران سیاسی عراق، بازیگران جامعة مدنی و رهبران مذهبی به بغداد، اربیل، سلیمانیه، نجف، عمان و برلین سفر کرده و دو مرتبه نیز در واشنگتن تشکیل جلسه داد. ما با دقت تمام پای صحبت‌های سیاست‌گذاران بین‌المللی نشستیم که نمایندگان چند کشور درگیر در جنگ با داعش هستند. کارگروه ویژه بر مبنای این پژوهش، گزارش زیر را به همراه توصیه‌های سیاستی در راستای کمک به ایالات متحده در دستیابی به اهداف امنیت ملی خود در عراق و در نتیجه در کل منطقه ارائه می‌کند.

همکاری با اعضای کارگروه ویژه و مشاوران ارشد فرصتی ذی‌قیمت بود. آنها، چه به لحاظ فردی و چه جمعی، با ذکاوت‌ترین و روشن‌ترین متفکران حال حاضر در خصوص مسائل عراق هستند. این‌ها افرادی با ملیت‌ها، پیشینه‌ها، تجربیات و نقطه ‌نظرات مختلف هستند اما در خصوص برخی ایده‌ها اتفاق نظر دارند؛ اینکه آینده عراق نه تنها برای خود عراقی‌ها بلکه برای منطقه و جامعة بین‌المللی حائز اهمیت است؛ و اینکه ایالات متحده تأثیر چشمگیری بر آن آینده خواهد داشت یا نه. ما امیدواریم که با تثبیت دستاوردهای ایالات متحده در جنگ دوم علیه افراط‌گرایی خشونت‌ طلب در عراق، دیگر جنگ سومی در کار نباشد».

خلاصه مدیریتی این گزارش نیز به شرح زیر است:

الف) منافع امنیتی ایالات متحده

هدف ایالات متحده یک عراق مستقل، با ثبات و مرفه است؛ عراقی که در درون مرزهای خود و با همسایگان خود صلح را تجربه کند، نمودِ حکمرانی مشروع و کارآمد باشد و تمایل جدی به همکاری نزدیک با ایالات متحده در خاورمیانه داشته باشد. عراق اکنون با ناآرامی داخلی دست‌ و پنجه نرم می‌کند و فضا را برای گروه‌های تروریستی مانند دولت اسلامی عراق و شام (داعش) که مستقیماً منافع امنیت ملی ایالات متحده را تهدید می‌کنند، مهیا کرده است. با اینکه نیروی نظامی می‌تواند توانایی و ظرفیت این گروه‌های تروریستی را محدود کند، اما نمی‌تواند دلایل ریشه‌ای رادیکالیزه شدن را از بین ببرد. تنها یک دولت کارآمد، پاسخگو و مشروع می‌تواند ریشة رادیکالیزه شدن را بخشکاند. این بدان معنی نیست که ایالات متحده باید درگیر یک برنامة گستردة ملت‌سازی در عراق شود، بلکه در عوض، باید از پیشرفت در برنامه‌های کلیدی قانونی و طرح‌های اصلاحی حمایت کند که مستقیم به حل‌ و فصل عوامل نارضایتی‌های عراقی‌ها بپردازد.

ب) دلایل در اولویت قرار دادن عراق

پیشبرد منافع ایالات متحده در عراق تأثیر مثبت و سازنده‌ای بر منافع امنیت ملی ایالات متحده در سراسر خاورمیانه خواهد داشت:

  • نابودی پناهگاه‌های امن گروه‌های تروریستی در عراق، عمق استراتژیک گروه‌های تروریستی مرتبط را که در سوریه دست به عملیات می‌زنند کاهش داده و قابلیت آنان برای تهدیدِ منافع ایالات متحده و متحدان را محدود می‌سازد.
  • حمایت ایالات متحده از دولت عراق تدریجاً از آسیب‌پذیری عراق در برابر نفوذ منطقه‌ای و علی‌الخصوص نفوذ ایران کاسته و قابلیت ایران برای نمایش قدرت در سراسر منطقه را محدود می‌سازد.
  • برقراری دوباره مسیرهای تجاری اصلی بین اردن و عراق به تقویت اقتصاد اردن و در نتیجه ثبات این متحد آسیب‌پذیر ایالات متحده کمک خواهد کرد.
  • دستیابی عراق به ظرفیت بالقوه صادرات نفت و گاز و نوسازی اقتصاد آن می‌تواند یک موتور قدرتمند رشد اقتصادی منطقه‌ای و جهانی را روشن کند که در عمل از جذابیت و مطلوبیت ایدئولوژی افراط‌گرایانه بین جوانان خاورمیانه می‌کاهد.

در حال حاضر، ایالات متحده یک ساختار چندجانبه را برای مقابله با داعش ایجاد کرده است: ائتلاف جهانی برای شکست داعش. نشست مارس ۲۰۱۷ در واشنگتن که هر شصت و هشت دولت عضو ائتلاف در آن حضور داشتند، مهر تأییدی بر انسجام این ائتلاف بود. این ائتلاف در ادامه می‌تواند احیای دولت عراق را هدف خود قرار دهد. در اینجا، رهبری پایدار ایالات متحده تعیین ‌کننده خواهد بود اما بار پرداختن به مشکلات و نقاط ضعف عراق در حکمرانی می‌تواند و باید با متحدان، شرکا و دوستان تقسیم شود. با توجه به سرمایه‌گذاری‌های کلانی که انجام شده است، افزایش سرمایه‌گذاری برای ایجاد ثبات در عراق می‌تواند نتایج بسیار مثبت و سازنده‌ای به همراه داشته باشد. ایالات متحده با سرمایه‌گذاری، به جای عقب ‌نشینی، در برهة حساس کنونی می‌تواند اطمینان حاصل کند که دستاوردهای حاصل در برابر داعش در بلندمدت تداوم پیدا می‌کنند.

ج) توصیه‌هایی برای سیاست ایالات متحده در قبال عراق

تعهد علنی برای حضور بلندمدت در عراق. این تصور عراقی‌ها که حضور ایالات متحده صوری و زودگذر است، سیاست ایالات متحده در عراق را تحلیل برده است. داعش و ایران به ترویج این ایده پرداخته‌اند که برای مشارکت و همکاری بلندمدت نمی‌توان بر روی ایالات متحده تکیه کرد. دیدارهای اخیر جیمز ماتیس وزیر دفاع، جوزف دانفورد رییس ستاد مشترک ارتش و جراد کوشنر مشاور ارشد رئیس‌جمهور از عراق شروع خوبی است. نشست ۲۰ مارس ۲۰۱۷ دونالد ترامپ با حیدر العبادی، نخست‌وزیر عراق، تا حدی به دولت و مردم عراق اطمینان داد که ایالات متحده خود را متعهد می‌داند که حتی بعد از شکست نظامی داعش به عراق کمک کند.

تمرکز بر بهبود حکمرانی: افراط‌گرایی خشونت ‌طلب در جوامعی رشد می‌کند که مردم، دولت خود را فاسد، ضعیف و نامشروع تصور کنند. ایالات متحده با اعمال فشار بر دولت عراق و حکومت اقلیم کردستان برای پاسخگویی بهتر به نیازهای مردم عراق می‌تواند به مؤثرترین شکل ممکن به حل و فصل افراط‌گرایی خشونت طلب بپردازد. در کوتاه مدت، این امر باید دربرگیرندة حمایت از انتخابات آزاد و عادلانه استانی و کشوری باشد.

تقویت اقتصاد عراق: دولت عراق برای مقابله با افراط‌گرایی خشونت ‌طلب، اشتغالِ جوانان آسیب‌پذیر در برابر رادیکالیزه‌‍ شدن و حفاظت از خود در برابر مداخلة ایران، نیازمند اقتصادی کارآمد است. ایالات متحده باید به حمایت خود از اقتصاد عراق از رهگذر کمک و پشتیبانی مالی مستقیمِ سازمان ملل، صندوق بین‌المللی پول، بانک جهانی و کمک‌های چندجانبه ادامه دهد.

تداوم آموزش نیروهای عراقی: تهدیدات امنیتی متوجه عراق با خروج داعش از موصل پایان نخواهند یافت. نیروهای امنیتی عراق باید آمادة دفاع بلندمدت از قلمرو عراق در برابر ظهور دوباره افراط‌گرایی خشونت ‌طلب باشند. با حفظ تعدادی مناسب از نیروهای ایالات متحده در عراق پس از آزادسازی موصل و همچنین تعقیب مأموریتی بلندمدت برای مشاوره، آموزش و تجهیز نیروهای امنیتی عراق می‌توان به این مهم دست پیدا کرد.

میانجی‌گری بین بغداد و حکومت اقلیم کردستان: منازعه نظامی بین بغداد و حکومت اقلیم کردستان، تلاش‌های ایالات متحده برای شکست کامل افراط‌گرایی خشونت ‌طلب در عراق را شدیداً تضعیف می‌کند. ایالات متحده باید به میانجی‌گری مقتضی بین بغداد و حکومت اقلیم کردستان در پرداختن به مسائل پیچیده‌ای مانند سرزمین‌های محل مناقشه، نفت و ذخایر نفتی، امنیت و استقلال کردستان ادامه دهد و باید حمایت خود را از سازمان ملل در این میانجیگری‌ها افزایش دهد.

د) به حداکثر رساندن چشم‌اندازها برای موفقیت

تعامل با عراقی‌ها: ایالات متحده تنها با حمایت از دولت و مردم عراق است که می‌تواند در عراق به موفقیت دست پیدا کند. برای برقراری ارتباط با مردم عراق باید یک استراتژی دیپلماسی عمومی وجود داشته باشد تا این پیام را به مردم منتقل کنند که ایالات متحده درصدد حمایت از ثبات و رشد این کشور است. در حال حاضر، تبلیغات ایران بسیار مؤثرتر از تلاش‌های ایالات متحده است.

تضمینِ حمایتِ متعهدانه کاخ سفید: دونالد ترامپ و مشاور امنیت ملی او باید کاملاً با یک استراتژی متمرکز بر حکمرانی در عراق همراه باشند. کاخ سفید باید حضوری مستقیم در عراق داشته باشد و مسألة این کشور را به یک فرستاده ویژه حواله ندهد.

مشورت با کنگره: کنگره ایالات متحده در آماده‌سازی و اجرای این استراتژی باید طرف مشورت باشد. دولت ترامپ با پذیرش یک فرایند فراگیر، به احتمال زیاد از رهنمودهای ذی‌قیمتی بهره برده و از حمایت و پشتیبانی کنگره نیز برخوردار می‌شود. نامه ۲۰ مارس ۲۰۱۷ گروهی از سناتورها به رهبری باب کورکر، رئیس کمیته روابط خارجی سنا، بستری بسیار مناسب در راستای طرح یک استراتژیِ بلندمدت برای تعامل است.

توجه به افکار عمومی مردم آمریکا: این امر بسیار مهم است که به مردم آمریکا توضیح دهیم تلاش‌های آتی ایالات متحده در عراق نشانه بازگشت به روزهای ملت‌سازی نیست. در عوض، این استراتژی باید به عنوان تعاملی استراتژیک تبیین شود که برای حفاظت از منافع امنیتی ایالات متحده طراحی شده است.

حفظ رویکردی چندجانبه: استفاده از ائتلاف ضد داعش به عنوان اهرم فشاری برای گسترش همکاری‌ها در راستای ایجاد ثبات بین عراق و جامعة بین‌المللی. مشارکت اروپایی‌ها در هزینه‌ها، تقسیم مسئولیت‌ها و حل و فصلِ بهترِ حوزه‌های حساسی که ایالات متحده در آن بی‌طرف تلقی نمی‌شود. علاوه بر این، باید شورای همکاری خلیج فارس را متقاعد نمود که حضور سازنده‌تری در عراق داشته باشد.

اتخاذ یک دیدگاه بلندمدت: دولت ترامپ با ارزیابی موفقیت بر مبنای شاخص‌های حکمرانی، به جای نظامی، می‌تواند اطمینان حاصل کند که در مسیر دستیابی به شکست واقعی و پایدار افراط‌گرایی خشونت‌ طلب در عراق قرار داد. موفقیت سال‌ها، نه چند ماه، زمان می‌برد اما هنگامی که به بار بنشیند، پربار خواهد بود.

برای دریافت و مطالعه این گزارش از لینک دانلود زیر استفاده کنید.

112989
ارسال نظر

  1. مخاطبان و فرهیختگان گرامی؛ نظرات حاوی مطالب توهین یا بی‌احترامی به اشخاص، قومیت‌ها، عقاید دیگران، موارد مغایر با قوانین کشور منتشر نمی‌شود.