معرفی کتاب:

رویکردی چند رشته‌ای به جهانی‌شدن

کتاب «رویکردی چند رشته‌ای به جهانی‌شدن» سال ۱۳۹۳ در ۴۱۹ صفحه توسط مرکز ملی مطالعات جهانی‌شدن در ۱۴ فصل منتشر شده است.
تصویر رویکردی چند رشته‌ای به جهانی‌شدن

در بخشی از مقدمه این کتاب آمده است:

جهانی‌شدن واقعیتی چندبعدی است که ابعاد مختلف سیاسی، حقوقی، فرهنگی، اقتصادی، ارتباطی، زیست‌محیطی، فناوری و... را دربر می‌گیرد و در مورد آن رویکردها و تحلیل‌های گوناگونی وجود دارد. هرچند مطالعات درباره جهانی‌شدن در ابتدا بیشتر معطوف به بررسی ابعاد اقتصادی و سیاسی آن بوده، اما امروزه به مدد ظهور و تجلی آثار جهانی‌شدن بر دیگر حوزه‌های زندگی بشر و به دنبال آن، گسترش آگاهی پیرامون ابعاد و جنبه‌های مختلف، جهانی‌شدن از زوایای میان‌رشته‌ای، چند رشته‌ای و فرارشته‌ای نگریسته می‌شود. بر این اساس، اثر حاضر تلاش دارد جهانی‌شدن را از زاویه چندرشته‌ای بازشناسد و در قبال دو طیف فرایندگرا و پروژه‌گرا، رویکردی بینابینی و متعادل در قبال پدیده جهانی‌شدن اتخاذ کند. اعتقاد به وجود جهانی‌شدن‌های متعدد با توجه به درجه متفاوت تأثیرپذیری کشورها از فرآیند جهانی‌شدن، تمایز گستره عمل و اقدام کشورها در این فراگرد و نیز تمایز عملکرد آن‌ها در دو فضای واقعی و مجازی می‌تواند بیانگر آن باشد که هر کشور متناسب با ظرفیت‌سازی و برنامه‌ریزی و میزان شناخت ابعاد و جنبه‌های این پدیده می‌تواند از فرصت‌های پیش رو بهره‌برداری نماید و چالش‌ها را به حداقل ممکن برساند. در این رهگذر، عده‌ای با نگرش بدبینانه، جهانی‌سازی را نوعی پروژه دانسته‌اند که درصدد همگن‌سازی و یکسان‌سازی جهان با فرهنگ مسلط «هژمون» و خواستار حکمرانی لیبرال دموکراسی در عرصه بین‌الملل و سردمداری تجارت آزاد جهانی با بهره‌گیری از سازوکارهای بانک جهانی، صندوق بین‌المللی پول، سازمان تجارت جهانی و شرکت‌های چندملیتی است. اما عده‌ای دیگر بر اساس رویکرد خوش‌بینانه، جهانی‌شدن را فرآیندی تعمیمی و غیرارادی و پدیده‌ای در حال وقوع قلمداد می‌کنند که به سبب گسترش ارتباطات اجتماعی و الکترونیک و ارتقای سطح همکاری‌های جهانی در سطوح فروملی، ملی و فراملی پدید می‌آید. این در حالی است که رویکرد بینابینی معتقد است که جهانی‌شدن فرآیندی است که قدرت‌های استیلاجو درصدد بهره‌برداری از آن جهت تبدیل به پروژه و کشورهای در حال توسعه درصدد بهره‌برداری از این ظرفیت در جهت تأمین منافع و اهداف خود هستند و در این فراگرد، کشوری موفق‌تر است که بتواند با آماده‌سازی و توانمندسازی ظرفیت‌ها و استعدادهای مادی و انسانی، خود را برای ایفای نقش در دنیای جهانی‌شده مهیا سازد.

گرچه در جمهوری اسلامی ایران نخبگان علمی، دانشگاهیان و مقامات سیاسی در مورد جهانی‌شدن دیدگاه‌های مختلفی اظهار داشته‌اند اما ازآنجاکه هر کدام از زاویه و بُعدی خاص به آن نگریسته‌اند شایسته است با رویکردی جامع، کلان، چندبعدی و چندرشته‌ای به این موضوع، امکان شناخت و درک همه‌جانبه این پدیده فراهم آید.

کتاب حاضر از آن جهت رویکردی چندرشته‌ای را برگزیده است که جهانی‌شدن را پدیده‌ای پیچیده، چندوجهی و چندبعدی می‌داند که باید از زوایا و منظرهای گوناگون مورد واکاوی و تجزیه‌وتحلیل قرار گیرد؛ به‌ویژه آنکه در مطالعات چندرشته‌ای، به‌عنوان یکی از روش‌های کیفی در علوم انسانی و اجتماعی، چند رشته مشخص با حفظ تعاریف و روش‌های خاص خود به تبیین این پدیده می‌پردازند.

گرچه در مورد مبحث جهانی‌شدن -به‌خصوص در سال‌های اخیر- کتب و مقالات فراوان و آثار ارزشمندی از سوی نویسندگان و صاحبنظران این حوزه به رشته تحریر درآمده است؛ اما جای خالی کتابی که به‌صورت همه‌جانبه‌نگر از منظر چندین رشته علمی به بررسی آثار و جنبه‌های جهانی‌شدن در اغلب حوزه‌های تحت تأثیر این فرآیند بپردازد به‌وضوح احساس می‌شد. به‌عبارتی‌دیگر؛ شاهد آثار متعددی در زمینه جهانی‌شدن بوده‌ایم که هر کدام از یک بعد و از دریچه یکی از علوم به این پدیده نگریسته و آن را مورد بررسی قرار داده است.

واقعیت آن است که شناخت جهانی‌شدن نیازمند همکاری علمی و آکادمیک میان متخصصان و صاحبنظران رشته‌های گوناگون علمی و تسلط دانش‌پژوهان بر زبان‌های رشته‌هایی چندگانه و فهم و آشنایی کافی آنان با طیفی از مبانی هستی شناختی، معرفت‌شناختی و روش‌شناختی رشته‌های گوناگون علمی و رهیافت‌های آنان به مفاهیم، ابعاد و پیامدهای متنوع جهانی‌شدن است.

بدین ترتیب، آشنایی مقدماتی با جهانی‌شدن و ارائه چشم‌اندازهای عام از این پدیده نیازمند رویکردی چندرشته‌ای به‌منظور فراهم‌آوردن زمینه بحث و تبادل آراء و نظرات استادان و اندیشمندان رشته‌های گوناگون علوم انسانی و اجتماعی برای شناخت جامع و فراگیر آن است.

جهانی‌شدن بر حوزه‌های مختلف دانش و زندگی بشری را به‌عنوان یک کل و نظام به‌هم‌پیوسته در نظر گرفته و با رویکردی آموزشی و چندرشته‌ای جهت بهره‌برداری پژوهشگران، دانش‌پژوهان و کارگزاران اجرایی کشور و سایر صاحبنظران و علاقه‌مندان در قالب ۱۴ فصل تدوین شده است. این کتاب به ترتیب با عناوینی شامل: «مفهوم شناسی جهانی‌شدن»، «نظریه‌های مختلف در روابط بین‌الملل؛ جهانی‌شدن و منطقه‌گرایی»، «نهادهای بین‌المللی در عصر جهانی‌شدن»، «سیاست در عصر جهانی‌شدن»، «جهانی‌شدن و حقوق بین‌الملل»، «فرهنگ و جهانی‌شدن»، «جهانی‌شدن، رسانه و ارتباطات»، «دین و جهانی‌شدن»، «ابعاد اجتماعی جهانی‌شدن»، «هنر، ادبیات و جهانی‌شدن»، «آموزش و جهانی‌شدن»، «اقتصاد در عصر جهانی‌شدن»، «علم و فناوری در عصر جهانی‌شدن» و «جهانی‌شدن و محیط‌زیست» به رشته تحریر درآمده و در فرجام سخن، پیشنهادهایی برای سیاستگذاری و برنامه‌ریزی کشور در عصر جهانی‌شدن ارائه شده است.

کتاب حاضر به قلم نویسندگانی به رشته تحریر درآمده است که اغلبِ ایشان، هم به‌صورت نظری در حوزه ذی‌ربط واکاوی، تعمق و اندیشه‌ورزی کرده‌اند و هم به‌صورت تجربی سابقه کارشناسی این موضوع را در مرکز ملی مطالعات جهانی‌شدن داشته‌اند. همچنین ارائه فصول به‌صورت مجزا این امکان را فراروی دانش‌پژوهان و کارآموزان کارگاه‌های آموزشی قرار می‌دهد که هر فصل کتاب در قالب کتابچه‌ای مجزا مورد بهره‌برداری آموزشی سازمان‌ها و نهادهای گوناگون دولتی و خصوصی قرار گیرد. افزون بر این، کتاب حاضر با رویکردی چندرشته‌ای و با تأکید بر «جهانی‌شدن‌های متعدد» به جای رهیافت تک‌بعدی و یکسان‌انگارانه به این دیدگاه، به رشته تحریر درآمده است. به علاوه، نگرش متعادل و بینابینی به پدیده جهانی‌شدن در برابر دو رویکرد فرآیندگرای خوش‌بینانه و پروژه‌گرای‌بدبینانه در زمره ویژگی‌های اثر حاضر به شمار می‌آید.

برای دریافت و مطالعه این کتاب از لینک دانلود زیر استفاده کنید.

113103
ارسال نظر

  1. مخاطبان و فرهیختگان گرامی؛ نظرات حاوی مطالب توهین یا بی‌احترامی به اشخاص، قومیت‌ها، عقاید دیگران، موارد مغایر با قوانین کشور منتشر نمی‌شود.