معرفی کتاب:

سنجش جهانی‌شدن: اندازه‌گیری پیامدهای آن

تصویر سنجش جهانی‌شدن: اندازه‌گیری پیامدهای آن
کتاب «سنجش جهانی‌شدن: اندازه‌گیری پیامدهای آن» سال ۱۳۹۳ توسط اکسل درهر، نوئل گاستون و پیم مارتنز تألیف و توسط جهانبخش محبی‌نیا، افشین حیدرپور و قدسی بیات در ۲۵۲ صفحه ترجمه و توسط مرکز ملی مطالعات جهانی‌شدن در سه بخش به سوی درک مفهوم جهانی‌شدن، سنجش جهانی‌شدن و بازتعریف پیامدهای جهانی‌شدن (به‌کارگیری شاخص KOF) به چاپ رسیده است.

در مقدمه‌ای که توسط مترجمان این کتاب نگاشته شده، آمده است:

بیش از دو دهه است که مقوله «جهانی‌شدن» به‌طور ملموس در عرصه‌های مختلف و از نگاه متخصصان علوم مختلف توصیف می‌شود. در این خصوص اگرچه تعریف واحد و مشترکی برای آن وجود ندارد اما یک واژه ملموس و رایج برای آن‌که در برخی متون و غالب اوقات مترادف همراه جهانی‌شدن به کار می‌رود، همگرایی میان مردم، جوامع، سرمایه، ایده‌ها و... است. بدین ترتیب، با ورود این مفهوم به عرصه‌های نظریه‌پردازی، لزوم توجه بیش‌ازپیش جوامع، دولت‌ها و بخش‌های کلان اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی آن‌ها ضرورت پرداختن به نقاط اشتراک و افتراق، تمایز و تشابه آن‌ها را در متن جهانی‌شدن دوچندان کرده است.

در همین راستا، سؤالات متعددی پیش رِوی سیاستگذاران و محققان در مواجهه با مقوله جهانی‌شدن وجود دارد. به عنوان مثال، آیا اثر جهانی‌شدن بر حقوق مالکیت و نابرابری درآمدی تأثیرگذار است؟ یا ثمره جهانی‌شدن بر توسعه پایدار و محیط‌زیست چگونه است؟ و... در زمره بی‌شمار سوالاتی است که از حیث متدلوژی قابل ارزیابی و البته قابل طرح و بسط می‌باشند، لیکن آنچه مورد اهمیت بیشتری است، درواقع زاویه نگاه به این موضوع است. به‌بیان‌دیگر نوع نگاه به «جهانی‌شدن»، زمانی که مورد بررسی قرار می‌گیرد و نیز موقعیت ارزیابی در بیان موضوع تأثیر فراوان دارد.

بدون شک در عصر جهانی‌شدن صرف عوامل اقتصادی از قبیل سرمایه‌گذاری، تکنولوژی نوین، بهبود فضای کسب‌وکار، گسترش تجارت خارجی و... به‌تنهایی قادر به هدایت کشورها جهت دستیابی به رشد و توسعه اقتصادی بالا نیستند، بلکه عوامل دیگری ازجمله عوامل اجتماعی، فرهنگی و سیاسی نیز در این امر نقش مهم و اساسی را بازی می‌کنند.

بنابراین، آنچه روشن است اینکه جهانی‌شدن چیزی بیش از یک پدیده اقتصادی صرف است که در یک مقیاس جهانی نمود پیدا می‌کند. در همین راستا، این کتاب نگاه جامعی بر مقوله جهانی‌شدن دارد و همان‌طور که از عنوان آن برمی‌آید، یک شیوه و رویکرد نوین را برای اندازه‌گیری جهانی‌شدن با لحاظ تمام جوانب مترتب بر آن (نه‌تنها اقتصادی بلکه از بُعد سیاسی، اجتماعی و فرهنگی) ارائه می‌کند.

از نظر این کتاب هر چند آگاهی عمومی از موضوعاتی چون حقوق بشر، دموکراسی و برابری جنسیتی به واسطه جهانی‌شدن و دسترسی بیشتر به روزنامه‌ها، رادیو، تلویزیون، تلفن، رایانه‌ها و البته اینترنت افزایش چشمگیری یافته است اما در مقابل دیدگاهی وجود دارد مبنی بر اینکه جهانی‌شدن در بُعدهای سیاسی، اجتماعی و فرهنگی، فرهنگ‌های ملی را به واسطه رسانه‌های جهانی و انقلاب فناوری‌های ارتباطات و اطلاعات تخریب می‌کند. درعین‌حال، جهانی‌شدن همراه با تهدیدهای نوظهوری چه برای افراد، چه برای جوامع و چه برای اکوسیستم‌ها است. این هراس وجود دارد که جهانی‌شدن باعث تشدید شکاف میان اغنیا و فقرا -چه در درون کشورها و چه در میان کشورها- شود و از نظر آسیب‌پذیری مالی، ناامنی سیاسی و فرهنگی و تخریب محیط‌زیست، امنیت انسانی را با خطر مواجه کند. به‌عبارت‌دیگر، جنبه‌های مفید، نوآورانه و پویای جهانی‌شدن در حالِ تضعیف‌اند و به قول برخی صاحبنظران این جنبه‌های مثبت به واسطه نیروهایی که موجب فساد و حاشیه‌نشینی -ناشی از رشد جمعیت و افزایش مهاجرت- شده‌اند کم‌تر از قبل به چشم می‌آیند. همچنین پیدایش بیماری‌های مسری جدید، تشدید تفاوت‌ها در توسعه جهانی، تغییرات آب و هوایی، شتاب گرفتن روند از بین رفتن تنوع زیستی و کم شدن یا آلوده شدن منابع آب شیرین از دیگر عواملی‌اند که وجهه‌ای تهدیدکننده به جهانی‌شدن می‌بخشند. از همین منظر، جدال‌های جدید در این مقوله باعث شده جهانی‌شدن مدرن هم برای حامیان و هم مخالفان آن مبدل به یک پدیده جالب توجه شود. این موارد در زمره مطالبی هستند که در این کتاب طرح و بسط یافته است.

به‌طور کلی ساختار این کتاب بر با احتساب مقدمه چهار فصل استوار یافته است، در فصل اول مسائل عمومی مترتب بر جهانی‌شدن طرح شده است. در فصل دوم سعی شده تا نگاه جامعی از مقوله جهانی‌شدن ارائه کند به‌ویژه مواردی نظیر نوآوری، فناوری، توسعه پایدار مورد توجه قرار گرفته‌اند. در فصل سوم با استفاده از رویکرد شاخص‌های ترکیبی، ضمن ارائه دلالت‌های نظری سنجش جهانی‌شدن از ابتدای پیدایش تاکنون، شاخص‌های مرتبط معرفی شده‌اند. بر همین اساس در رتبه‌بندی انجام شده توسط محققین کتاب حاضر، جمهوری اسلامی ایران از بُعد شاخص ماستریخت رتبه ۱۰۳ از میان ۱۱۷ کشور و از بُعد شاخص KOF در میان ۱۲۲ کشور، حائز رتبه ۱۱۵ شده است. هر چند فروض محاسبه مذکور قابل بررسی و البته نقد هستند، کلیت محاسبه شاخص‌های مذکور و ارائه یک تصویر مقایسه‌ای با سایر کشورها از نظر سنجش جهانی‌شدن از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. نتایج این تحقیق حاکی از آن است که جهانی‌شدن باعث تشدید نابرابری می‌شود. بااین‌حال این نتایج تنها در مورد نمونه کامل از کشورها مصداق دارد و لذا نمی‌توان پیشاپیش گفت که آیا کشورهای توسعه‌یافته و درحال‌توسعه، افزایش نابرابری را به سبب جهانی‌شدن تجربه خواهند کرد یا نه. سرانجام اینکه نتایج تجربی نشان می‌دهند که پیامدهای زیست‌محیطی جهانی‌شدن در میان‌مدت مثبت هستند و در درازمدت جهانی‌شدن اقتصادی باعث افزایش آلودگی آب، افزایش ساطع شدن دی‌اکسید سولفور و افزایش تولید چوب می‌شود. در مورد آلودگی آب و تولید چوب می‌توان همین نتیجه را در مورد الحاق اجتماعی هم درست دانست درحالی‌که الحاق سیاسی اثر معناداری بر محیط‌زیست طبیعی در درازمدت نمی‌گذارد. روی‌هم‌رفته باید گفت جهانی‌شدن را نمی‌توان سیاه‌وسفید دید و آن را مطلقاً خوب یا بد دانست.

این کتاب در زمره کتاب‌های خوب و مورد ارجاع فراوان محافل دانشگاهی از بعد سنجش جهانی‌شدن است که توسط انتشارات اشپرینگر در سال ۲۰۰۸ چاپ شده است.

برای دریافت و مطالعه این کتاب از لینک دانلود زیر استفاده کنید.

113106
ارسال نظر

  1. مخاطبان و فرهیختگان گرامی؛ نظرات حاوی مطالب توهین یا بی‌احترامی به اشخاص، قومیت‌ها، عقاید دیگران، موارد مغایر با قوانین کشور منتشر نمی‌شود.