معرفی کتاب:

الزامات و چالش‌های دیپلماسی عمومی ایران در عصر جهانی‌شدن

تصویر الزامات و چالش‌های دیپلماسی عمومی ایران در عصر جهانی‌شدن
کتاب «الزامات و چالش‌های دیپلماسی عمومی ایران در عصر جهانی‌شدن» سال ۱۳۹۳ توسط بهاره سازمند و مسعود براتی در 157 صفحه، توسط مرکز ملی مطالعات جهانی‌شدن در سه فصل «جهانی‌شدن و دیپلماسی عمومی»، «روش نظریه زمینه‌یاب» و «چالش‌های دیپلماسی عمومی جمهوری اسلامی ایران در عصر جهانی‌شدن» منتشر شده است.

در مقدمه این کتاب آمده است:

از دهه‌ی ۱۹۸۰ به بعد شاهد اهمیت یافتن عنصر فرهنگ در ادبیات روابط بین‌الملل بوده‌ایم. ظهور نظریاتی مانند نظریات انتقادی، پست‌مدرن و سازه‌انگاری دلیلی بر این مدعاست. از طرفی با گذار از جهانی که در آن، ارتباطات فقط میان نخبگانی مانند دیپلمات‌ها بود که ارتباطی ایستا و سنتی را با هم برقرار می‌کردند؛ به جهانی که ارتباطات فرهنگی بین مردم در مقیاسی بسیار وسیع‌تر برقرار شده و مردم بر سیاست‌های جهان تأثیرگذار شده‌اند، وارد شدهایم. در چنین وضعیتی، به نسبت نقش دولت‌های ملی در عرصه بین‌المللی و دیپلماسی کاهش یافته و اثرگذاری بیشتر بازیگران غیردولتی را شاهد هستیم، به‌علاوه اینکه، مبادلات فرهنگی میان ملت‌ها بسیار زیاد شده و اثرات فراوانی بر جای گذاشته است. این عوامل اثرات مستقیم دیپلماسی عمومی را افزایش داده و توجه عمده کشورهای جهان، به‌خصوص قدرت‌های بزرگ را به فرهنگ و روابط با مردم به‌عنوان حوزه‌ای جدا در سیاست خارجی خود جلب کرده و از این زمان است که اصطلاحاتی چون قدرت نرم، دیپلماسی عمومی و دیپلماسی فرهنگی در ادبیات روابط بین‌الملل پررنگ‌تر شده است.

دیپلماسی عمومی تلاش یک دولت برای برقراری ارتباط با عموم یک جامعه دیگر تلقی می‌شود که طی این تلاش، ارزش‌ها، فرهنگ‌ها، سیاست‌ها و عقاید جامعه آن دولت برای جامعه دیگر توضیح داده می‌شود و بدین ترتیب، رابطه، وجهه و شهرت خود را در آن کشور ترسیم می‌کند و بهبود می‌بخشد. دیپلماسی عمومی به‌عنوان یک عمل سیاسی تلاش می‌کند با ایجاد یک رابطه بلندمدت با مردم کشور هدف و ارائه تصویری مطلوب از خود، محیطی فعال را در حمایت از اهداف سیاست خارجی‌اش فراهم کند. با این تعریف از دیپلماسی عمومی مشخص می‌شود که یکی از اهداف مهم دیپلماسی عمومی و فعالیت‌های فرهنگی ایجاد جذابیت و مقبولیت از کشور حامی در کشور هدف است. به‌این‌ترتیب می‌توان گفت دیپلماسی عمومی بخشی از ابزار اعمال قدرت نرم است و باید توجه داشت که دیپلماسی عمومی نمی‌تواند جایگزین سایر ابزارهای تأمین اهداف و منافع ملی شود و درواقع مکمل و کاتالیزوری برای رسیدن به آن‌هاست.

تحولات نوین در فضای بین‌الملل که از آن با جهانی‌شدن یاد می‌شود نه‌تنها در شیوه‌های دیپلماسی سنتی تغییرات آشکاری را ایجاد کرده است بلکه موجب شده تا در مفهوم دیپلماسی عمومی و شیوه‌های اجرایی آن به‌عنوان یک پدیده متناسب با این عصر نیز تحولات شگرفی رخ دهد. توجه به به‌کارگیری بیش‌ازپیش ابزارهای نوین برای برقراری ارتباط با ملت‌های دیگر، فاصله گرفتن دیپلماسی عمومی از مفهوم تبلیغات و اطلاع‌رسانی و گرایش به‌سوی مفاهیم جدیدی که پیوند عمیقی بین اطلاع‌رسانی و فرهنگ‌سازی دارند، تلاش برای برقراری ارتباطات عمیق‌تر و متقارن‌تر با مخاطبان دیپلماسی عمومی و به‌طورکلی تغییر نگاه و ذهنیت مخاطبان دیپلماسی عمومی در لایه‌ای عمیق‌تر از دیپلماسی عمومی سنتی از مشخصه‌های دیپلماسی عمومی نوین است.

از سویی، فرهنگ به‌عنوان مهم‌ترین وجه در پیروزی انقلاب اسلامی و تشکیل جمهوری اسلامی ایران مطرح بوده و توجه به ملت‌ها در سیاست خارجی بسیار مدنظر رهبران انقلاب اسلامی از جمله امام خمینی (ره) بوده است، لذا دیپلماسی عمومی به دلیل آنکه که مردم را مورد هدف و مخاطب خود قرار می‌دهد و به ارائه ارزش‌ها و فرهنگ توجه خاصی دارد می‌تواند برای جمهوری اسلامی ایران بسیار کاربردی و با اهمیت باشد. مؤلفه‌های تأثیرگذار بر رویکرد فرهنگی در سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران، متأثر از دو منبع مذهب شیعی و تمدن کهن ایرانی است. همان‌گونه که در مباحث قدرت نرم مطرح می‌شود وقتی فرهنگ یک کشور ارزش‌های جهانشمولی را شامل شود و بنیاد سیاست‌های آن را ارزش‌های جهانی شکل دهد احتمال دستیابی به مطلوب برای آن کشور افزایش می‌یابد. قابل درک است که جمهوری اسلامی ایران از این حیث دارای ظرفیت‌های فراوانی برای استفاده از دیپلماسی عمومی و فعالیت‌های فرهنگی در تأمین اهداف و منافع ملی تعریف‌شده‌ی خود، به‌خصوص در قالب همکاری و تعامل با کشورهای مسلمان و جهان سوم است.

جمهوری اسلامی ایران در طول سه دهه حیات خود توانسته است گام‌های مؤثری در زمینه دیپلماسی عمومی و همسویی سایر ملت‌های جهان با خود بردارد و در سال‌های اخیر به نتایج بارزی در جهت تأمین اهداف خود نیز دست یافته است. شرایط جدید بین‌المللی از سوی نظام‌های استکباری برای تضعیف موقعیت و وجهه بین‌المللی جمهوری اسلامی ایران از سویی و از سوی دیگر ضرورت حضور پررنگ‌تر و مؤثرتر جمهوری اسلامی ایران در خاورمیانه آینده، ایجاب می‌کند تا جمهوری اسلامی ایران دیپلماسی عمومی خود را که زبان گفتگو با ملت‌هاست، موردبازنگری قرار داده تا بتواند ضعف‌ها و چالش‌های آن را برطرف کرده و نقاط قوت خود را تحکیم بخشد.

از سوی دیگر، تغییرات و تحولات نظام بین‌المللی و آنچه ما از آن با نام جهانی‌شدن یاد می‌کنیم، فرصت‌های بسیاری را پیش روی پدیده دیپلماسی عمومی کشورها قرار داده است که بهره‌مندی جمهوری اسلامی ایران از این فرصت‌ها موجب ارتقای وجهه نظام در فضای بین‌المللی و بی‌توجهی به آن‌ها، سبب از دست رفتن دستاوردهای کنونی انقلاب اسلامی و نظام اسلامی در عرصه بین‌المللی خواهد شد. بنابراین، لازم است تا جمهوری اسلامی ایران ضمن حفظ نقاط قوت خود در دیپلماسی عمومی از لحاظ مفهومی و نظری در شیوه‌ها و مدیریت دیپلماسی عمومی خود تجدیدنظرهایی را به عمل آورد تا ضعف‌های موجود در این حوزه مانع از رسیدن پیام انقلاب اسلامی و جمهوری اسلامی ایران و تأمین منافع و اهداف آن نشود. لذا، نگارندگان درصدد هستند، ضمن بررسی وضعیت فعلی دیپلماسی عمومی جمهوری اسلامی ایران در جهان، شرایط جدید بین‌المللی و جهانی چالش‌ها و فرصت‌های دیپلماسی عمومی جمهوری اسلامی ایران را در فضای جدید شناسایی کرده و الزامات آن را برای موفقیت بیشتر بررسی کنند.

برای دریافت و مطالعه این کتاب از لینک دانلود زیر استفاده کنید.

113109
ارسال نظر

  1. مخاطبان و فرهیختگان گرامی؛ نظرات حاوی مطالب توهین یا بی‌احترامی به اشخاص، قومیت‌ها، عقاید دیگران، موارد مغایر با قوانین کشور منتشر نمی‌شود.