نشست چهارمین از سلسله نشست‌های گفتگوهای راهبردی:

بررسی علل خشک شدن دریاچه ارومیه و چگونگی احیای آن (رهیافتی برای مدیریت آب و توسعه پایدار کشور)

چهارمین جلسه از سلسله نشست‌های «گفتگوهای راهبردی»، در تاریخ یکم دی‌ماه 1394، با سخنرانی آقای دکتر مسعود تجریشی، رئیس کارگروه علمی ستاد احیای دریاچه ارومیه، و با عنوان «بررسی علل خشک شدن دریاچه ارومیه و چگونگی احیای آن (رهیافتی برای مدیریت آب و توسعه پایدار کشور)» در سالن نشست‌های مرکز بررسی‌های استراتژیک ریاست‌جمهوری برگزار شد.
تصویر بررسی علل خشک شدن دریاچه ارومیه و چگونگی احیای آن (رهیافتی برای مدیریت آب و توسعه پایدار کشور)

ازجمله تبعات خشک شدن دریاچه ارومیه را می‌توان در موارد زیر بر شمرد:

- توفان گردوغبار نمکی-سیلیسی

- از بین رفتن گیاهان در اثر گیاه‌پوشانی نمک

- حرکت ماسه‌زارها و بیابان‌زایی

- جابجایی مردم و تخلیه روستاها

- تشدید توسعه‌نایافتگی

- افزایش دما و تابستان‌های گرم‌تر و زمستان‌های سردتر

- کاهش توان جذب انرژی و تعدیل محیطی

- انقراض گونه‌های جانوری

- شیوع بیماری‌های صعب‌العلاج تنفسی

باید توجه نمود که این بحران، محدود به آذربایجان نبوده و بخشی از آن چون گردوغبار نمکی به شهرهای غرب و شمال غرب کشور و حتی تهران تسری خواهد یافت.

در خصوص خشک شدن دریاچه ارومیه می‌توان به دلایل زیر اشاره نمود:

1- برداشت بیش‌ازحد از منابع آب تجدیدپذیر.

2- توسعه «نامتوازن» بخش کشاورزی در حوزه‌آبریز و تغییر الگوی کشت، از کشت محصولاتی با نیاز آبی کم به محصولاتی با نیاز آبی زیاد.

3- تغییرات اقلیمی و استمرار خشکسالی متعاقب آنکه باعث کاهش بارندگی شده است.

مجموع رخدادهای گفته شده منجر به از بین رفتن اتصال بین بخش‌های شمالی و جنوبی دریاچه و متعاقباً خشک شدن آن شد.

برخی راهکارها جهت احیا دریاچه ارومیه را می‌توان به صورت موارد زیر برشمرد:

1-کاهش 40 درصدی مصرف آب

2- تأمین آب از راه منابع جدید

3- اقدامات مطالعاتی و نرم‌افزاری

4- اقدامات حفاظتی و کاهش اثرات

5-کنترل و کاهش برداشت منابع آب سطحی و زیرزمینی

6- تسهیل و افزایش حجم آب ورودی به دریاچه

مبتنی بر راهکارهای ارائه‌شده، پروژه‌های زیر جهت احیاء دریاچه تعریف شده و در دست اجرا است:

1- انتقال آب به دریاچه از زاب، جهت برآورده کردن 600 میلیون مترمکعب از آب مورد نیاز دریاچه

2- تأمین بخشی از آب مورد نیاز دریاچه با استفاده از پساب، با توجه به امکان مصرف و بازیافت پساب حوزه

3- تأمین بخشی از آب مورد نیاز دریاچه با استفاده از لایروبی

4- صرفه‌جویی 40 درصدی در آب مصرفی بخش کشاورزی

مهم‌ترین دستاورد اجرای طرح احیاء دریاچه ارومیه تا زمان حاضر انتقال آب به پیکره اصلی، و کند نمودن روند خشک شدن دریاچه است.

به‌رغم موفقیت‌های به دست آمده، طرح احیاء دریاچه ارومیه در آغاز راه است و تحقق شایسته و بیش از پیش آن منوط به تحقق الزاماتی است که به برخی از آن‌ها در ادامه اشاره می‌شود:

1- تعیین کارگروهی برای ارائه راه‌کارهای تثبیت طرح

2- فراهم نمودن زمینه جهت امکان استفاده از مشارکت حداکثری مردم

3- لزوم برخورداری مطالعات اقتصادی و زراعی از پیوست اجتماعی

4- انجام اقدامات مقتضی، جهت بهره‌گیری از فناوری‌های احتساب آب مصرفی و گردآوری و صحت‌سنجی داده‌های نوین

5 -توجه به نقش ارزیابی و نظارت و پایش طرح احیا دریاچه

6- اختصاص بودجه کافی جهت حمایت از پایان‌نامه‌های کارشناسی ارشد مرتبط با دریاچه ارومیه

7- توجه بیشتر به مدیریت مصرف به جای تأکید بر مدیریت عرضه آب

8- تغییر در برخی قوانین، ساختارها و نگرش‌های موجود

9- روشن شدن ابعاد اقتصادی، اجتماعی و شکل پیشبرد کار در صورت اجرای «طرح نکاشت»

برای مطالعه و دریافت متن کامل این نشست، روی لینک زیر کلیک کنید.

113250
ارسال نظر

  1. مخاطبان و فرهیختگان گرامی؛ نظرات حاوی مطالب توهین یا بی‌احترامی به اشخاص، قومیت‌ها، عقاید دیگران، موارد مغایر با قوانین کشور منتشر نمی‌شود.