نشست بیست و یکم از سلسله نشست‌های گفتگوهای راهبردی:

موانع استحصال انرژی‌های نو در ایران

بیست و یکمین جلسه از سلسله نشست‌های «گفتگوهای راهبردی»، در تاریخ هفدهم خردادماه 1395، با سخنرانی آقای مهدی مافی، و با عنوان «موانع استحصال انرژی‌های نو در ایران» برگزار شد.
تصویر موانع استحصال انرژی‌های نو در ایران

ایران کشوری است که از منابع انرژی‌های نو فراوان برخوردار است؛ اما آمارها حکایت از آن دارند که سرمایه‌گذاری و بهره‌برداری از این منابع در ایران، نه‌تنها با کشورهای پیشرو در این زمینه از قبیل آلمان، ژاپن، آمریکا، دانمارک و سوئد قابل مقایسه نیست، بلکه در برخی از شاخص‌ها از قبیل سرمایه‌گذاری به ازای جمعیت، با کشورهای درحال‌توسعه‌ای چون برونئی، کنیا، هندوراس و حتی اردن نیز قابل مقایسه نیست.

مهم‌ترین موانع عدم استحصال منابع انرژی‌های نو در ایران را می‌توان به دو دسته زیر تقسیم نمود:

- عوامل قانونی و سیاستگذاری

- عوامل بوروکراتیک و سازمانی

الف) موانع قانونی استحصال انرژی‌های نو در ایران

مهم‌ترین مانع استحصال انرژی‌های نو در ایران، نبود قانون جامع استفاده از انرژی‌های نوین است که خود عامل بسیاری از مشکلات و موانع دیگر است. این مانع را می‌توان در قالب موارد زیر، به گونه‌ای جزئی‌تر بر شمرد:

عدم ارائه تسهیلات بانکی از سوی سازمان انرژی‌های نو ایران (سانا)؛ وجود ابهام و نارسایی در بخش‌نامه‌ها و دستورالعمل‌های این سازمان در زمینه زمان بهره‌برداری، صدور مجوز و قراردادهای خرید برق؛ چند برنامگی و نبود ثبات در قوانین خرید تضمینی؛ مبتنی نبودن سیاستگذاری‌ها بر عوامل اقلیمی و جغرافیایی؛ انحصاری شدن صنعت احداث نیروگاه و عدم توجه کافی به مساله بهینه‌سازی کاربردهای انرژی در قوانین، بخشی از موانع موجود در این زمینه است که می‌توان به صورت جزئی‌تر به آن‌ها اشاره نمود.

ب) مشکلات سازمانی و بوروکراتیک حوزه‌ی انرژی

وجود سازمان‌های متعدد به عنوان متولیان حوزه‌ی انرژی و عدم ارتباط و گفتگوی بین آن‌ها؛ نبود مراکز تخصصی مشاوره و اطلاع‌رسانی در زمینه انرژی‌های نو؛ عدم وجود جریان‌ها و جنبش‌های محیط‌زیستی قدرتمند و نبود نظارت سازمان‌ها در سطح کلان و خرد، بخشی از مواردی است که ذیل این بخش می‌توان به آن‌ها اشاره نمود.

در جهت بهره‌گیری بیشتر کشور از منابع موجود در زمینه انرژی‌های نو می‌توان راهکارهای زیر را برشمرد:

- راهکارهای حوزه‌ی قانون‌گذاری و سیاستگذاری:

1- اولین و مهم‌ترین راه‌حل، ایجاد قانون جامع انرژی‌های نوین است. نکته‌ی مهم در تصویب این قانون این است که حفظ محیط‌زیست بر هرگونه استحصال انرژی از جمله انرژی‌های نو ارجحیت دارد و لازم است که در هرگونه طرحی در زمینه انرژی‌های نو، تغییرات اکوسیستم در 100 سال بعد مد نظر قرار گیرد و در صورتی که این تغییرات مورد تأیید سازمان‌های متولی این حوزه باشد، اقدام به احداث پروژه شود.

2- دومین راه‌حل قانونی ایجاد قوانین مکمل قانون انرژی‌های نو در زمینه‌ی استفاده از انرژی‌های دیگر و بهینه‌سازی مصرف انرژی است.

- راهکارهای سازمانی و بوروکراتیک:

1- افزایش هماهنگی بین سازمان‌های موجود (مشکل ناهماهنگی سازمان‌ها را می‌توان از طریق تشریح همگونی و چگونگی حصول اشتراک بین آن‌ها یا تصویب قانون جامع انرژی‌های نو متحقق نمود)

2- ایجاد سازمان‌هایی که خلاء وجود آن‌ها در شرایط کنونی احساس می‌شود. برخی از این سازمان‌ها عبارتند از سازمان‌های مشاوره و راهنمایی مستقل از سانا، مؤسسات مالی ارائه‌دهنده تسهیلات بانکی به متقاضیان، مراکز آموزشی پرورش‌دهنده نیروهای متخصص در این حوزه.

3- تاسی بیمه‌های انرژی‌های نو برای تأمین امنیت سرمایه‌گذاری در این حوزه

4- لازم است که در کارخانه‌ها و شرکت‌ها، واحد مدیریت محیط‌زیست ایجاد شود که کار آن ارائه‌ی برنامه‌ی سالانه‌ای در مورد اموری چون کم کردن مصرف برق و تجزیه‌ی زباله‌های مختلف باشد. کارخانه‌ها و شرکت‌هایی که دست به تأسیس چنین واحدهایی زده‌اند؛ می‌باید از تخفیف‌های مالیاتی برخوردار شوند.

- راهکارهای حوزه‌ی فرهنگ‌سازی:

در زمینه‌ی فرهنگ‌سازی لازم است که اقدامات لازم در جهت آگاه‌سازی مردم انجام شود؛ این آگاه‌سازی باید از سنین مدرسه و گنجاندن مطالب مربوط به بهینه‌سازی مصرف انرژی و انرژی‌های نو در کتاب‌های دانش‌آموزان صورت گیرد.

برای مطالعه و دریافت متن کامل این مقاله، روی لینک زیر کلیک کنید.

113267
ارسال نظر

  1. مخاطبان و فرهیختگان گرامی؛ نظرات حاوی مطالب توهین یا بی‌احترامی به اشخاص، قومیت‌ها، عقاید دیگران، موارد مغایر با قوانین کشور منتشر نمی‌شود.