نشست پنجاه و یکم از سلسله نشست‌های گفتگوهای راهبردی:

مبارزه با پولشویی در ایران

پنجاه و یکمین جلسه از سلسله نشست‌های «گفتگوهای راهبردی»، در تاریخ بیست تیر ماه 1397، با سخنرانی آقای دکتر سیدجواد کاظمی‌تبار، دکترای برق و کامپیوتر از دانشگاه کالیفرنیا ایرواین آمریکا و کارشناس داده‌کاوی برای کشف تقلب برای تراکنش‌های بانکی آمریکا با عنوان «مبارزه با پولشویی در ایران» در سالن نشست‌های مرکز بررسی‌های استراتژیک ریاست جمهوری برگزار شد.
تصویر مبارزه با پولشویی در ایران

خلاصه آنچه در این نشست گذشت:

- نخست در نظر داشته باشید که رقم‌های پولشویی در دنیا رقم‌هایی بالاست و مثلاً در کشور خودمان گفته می‌شود 11.8 درصد وجه نقدینگی مربوط به پولشویی می‌شود. اما لیست سیاه FATF برای اولین بار سال 2000 اعلام شد. جالب است که در اولین لیست سیاهشان ما نبودیم اما رژیم اشغالگر قدس، روسیه و لبنان بودند که البته بعد از یکی دو سال هم از لیست درآمدند. FATF می‌گوید اگر با من مشارکت نکنید جزو این لیست خواهید بود. مشارکت با عضویت فرق دارد. لازمه مشارکت اموری همچون تصویب پولشویی به منزله جرم یا راه‌اندازی سامانه مبارزه با پولشویی است. بحث استرداد مجرمان پولشویی و تروریسم هم هست. منتهی بلافاصله بعدش نوشته است که اگر یک کشوری نخواهد فرد مقیم کشور خودش را به دست کشور دیگر بدهد حداقلش این است که پرونده‌اش را بدهد.

- در نظر داشته باشید زمانی که ما از لیست سیاه درآمدیم افرادی همچون مایکل بنت سناتور آمریکایی یا تامیل پاردو رئیس سابق موساد یا معاون پیشین سی‌آی‌ای آمریکا گفته‌اند که لطفاً ایران را به لیست سیاه برگردانید. معمولاً هم این حرف‌ها را پیش از جلسه FATF می‌زنند که بر آن تأثیر بگذارند. معمولاً هم به این صورت است که درخواست‌شان را خطاب به رئیس خزانه‌داری آمریکا به عنوان نماینده آمریکا در FATF مطرح می‌کنند.

- FATF در آخرین بیانیه‌اش در مورد ایران موارد 9 گانه را گفته است و در آخر به این صورت نوشته است که FATF از دست ایران ناامید شده است. البته جالب است که این‌ها نه مورد را گفته‌اند ولی آخرش چند مورد را گذاشته‌اند که این چند مورد را انجام بدهید. ما از ایران می‌خواهیم این چند مورد را انجام بدهد. احساس من این است که اگر ما این چند مورد آخر را انجام بدهیم احتمالاً این‌ها راضی بشوند.

- اگر FATF یک خوبی داشته باشد این است که ادعایش این است که نهادی فنی است. اگر چیزی بیش از آن چهل توصیه خواسته شود می‌توان امتناع کرد. اصولاً اگر FATF می‌خواست به خودش حق بدهد و بگوید که اطلاعات آقای X و خانوم Y را بده 198 کشور دنیا قبول نمی‌کردند که طبق توصیه‌های FATF ارزیابی بشوند. بعد فوق فوقش حتی اگر از یک سری توصیه‌ها به درستی تبعیت نکنیم در آن توصیه‌ها رتبه بدی می‌گیرم و اتفاق دیگری نمی‌افتد. هیچ کشوری در دنیا وجود ندارد که کامل 40 توصیه را رعایت کرده باشد و در همه‌شان امتیاز خوبی گرفته باشد. مثلاً خود آمریکا در چهار توصیه Non complaint یعنی بدترین امتیاز را دارد.

- برخلاف تصور عموم ما توصیه‌های FATF نگاهشان به داخل است و تنها چهار توصیه (مشخصاً توصیه‌های 36 تا 40) در همکاری‌های بین‌المللی دارد که سه تایش به قوه قضائیه بازمی‌گردد که مواظبت قضایی و استرداد از جمله آن‌هاست. ممکن است کشور دیگری از ما استعلام کند یا درخواست کند که ما بنا بر ملاحظات سیاسی جواب ندهیم. اتفاقاً این چهار توصیه جزو توصیه‌هایی است که اکثر کشورها نان‌کامپلنت گرفته‌اند.

- من ندیده‌ام FATF کشوری که در لیست سیاهش بوده است را در خانواده‌اش بپذیرد. پس اصلاً بحث عضویت ما مطرح نیست. اما اینکه گفته می‌شود FATF تنها با 37 عضو سروکار دارد درست نیست. بلکه با احتساب گروه‌های منطقه‌ای متحد با FATF 198 کشور قبول کرده‌اند توصیه‌های FATF را رعایت کنند. فقط دو تا کشور هستند که به این خانواده نپیوستند: ایران و کره شمالی. در سالیان گذشته کره شمالی (با تصویب قانون تأمین مالی مبارزه با تروریسم) هم تلاشش را کرده بوده است و عضو ناظر یکی از این گروه‌ها بوده است. بعضاً گفته می‌شود امضای FATF خیانت به خون شهدای مدافع حرم است. جالب است سوریه هم با این وضع جنگ به شدت دنبال این است که از لیست خاکستری FATF در بیاید. یعنی لیست سیاه هم نیست. عراق حتی در لیست خاکستری هم نیست و بیرون آمد. ما نگران ارتباط با حزب‌الله هستیم درحالی‌که لبنان که مقامات حزب‌الله در انتخابات اخیر جایگاه ویژه‌ای در آن به دست آوردند عضو FATF است و از این بابت دچار مشکلی نشده‌اند.

- معمولاً اکشن پلن‌ها اعلام عمومی نمی‌شوند. فکر می‌کنم تنها کشوری که اعلام عمومی کرد و متأسفانه یک روزنامه ما هم چاپ کرد ایران بود. چرا که دنیا دارد نگاه می‌کند که FATF به چه چیز ما ایراد گرفته است و ما از این بابت در موضع ضعف قرار می‌گیریم.

- بعضاً گفته می‌شود بحث FATF زاییده برجام است اما این حرف درستی نیست. مثلاً قانون جرم‌نگاری پولشویی ما که در سال 86 نوشته شده است پولشویی را کاملاً طبق FATF جرم‌نگاری کرده و ماده به ماده بر اساس توصیه‌های FATF نوشته شده است و به همین دلیل FATF به جرم‌نگاری پولشویی ما ایراد نگرفت.

برای مطالعه و دریافت متن کامل این مقاله، روی لینک زیر کلیک کنید.

113299
ارسال نظر

  1. مخاطبان و فرهیختگان گرامی؛ نظرات حاوی مطالب توهین یا بی‌احترامی به اشخاص، قومیت‌ها، عقاید دیگران، موارد مغایر با قوانین کشور منتشر نمی‌شود.