مرکز بررسی‌های استراتژیک ریاست‌جمهوری منتشر کرد:

راهبردپردازی در صنعت خودرو ایران با رویکرد آینده‌نگاری راهبردی و تمرکز بر حوزه علم، فناوری و نوآوری

این مقاله در سی‌ویکمین شماره فصلنامه مطالعات راهبردی سیاست‌گذاری عمومی منتشر شده است. نگارندگان این تحقیق با رویکرد آینده-نگاری راهبردی با هدف عرضه گزینه‌هایی راهبردی برای سیاست‌گذاری در صنعت خودرو ایران، این پژوهش را انجام داده‌اند.
تصویر راهبردپردازی در صنعت خودرو ایران با رویکرد آینده‌نگاری راهبردی و تمرکز بر حوزه علم، فناوری و نوآوری

امروزه صنعت خودروسازی از اجزای مهم و جدایی‌ناپذیر تجارت و صنعت جهانی است. رقم صدهامیلیاردی در مبادله‌های جهانی، تولید سالیانه بیش از 50 میلیون دستگاه خودرو و اشتغال ده‌ها میلیون نفر در این شاخه صنعتی، بیانگر اهمیت این صنعت است. به دلیل گسترش تبادل اطلاعات و ارتباطات -بسیاری از صنایع دیگر- این صنعت دیگر بومی نیست و حتّی تبلور و نماد جهانی شدن قلمداد می‌شود. ادغام‌های سریع جهانی و سرمایه‌گذاری‌های خودروسازان که بدون در نظر گرفتن مرزهای سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و... صورت گرفته و می‌گیرد، شاهدی بر این مدعاست (Shimizu, 2012, 63).

صنعت خودرو در ایران -به دلیل وسعت آن- نقشی مهم در اشتغال بخش خودرو و سایر بخش‌های مرتبط با این صنعت (قویدل و همکاران، 1395). بررسی‌ها نشان می‌دهدمؤید آن‌اند که طی دهه‌های اخیر، سهم این صنعت در تولیدات صنعتی کشور روندی فزاینده داشته، به طوری که سهم تولید خودرو در کل تولیدات صنعتی از 10,5 درصد در سال 1377 به 21 درصد در سال 1386 افزایش یافته است و این صنعت بعد از صنعت نفت و گاز، دومین صنعت بزرگ و فعال کشور به‌شمار می‌آید (رضوی و همکاران، 1392).

اهمیت صنعت خودرو، لزوم توجه به برنامه‌ریزی بلندمدت در خصوص دستیابی به توسعه پایدار در این صنعت را نمایان می‌سازد. از سویی نرخ فزاینده تغییرات، شرایط پیچیده و عدم اطمینان محیطی، رویکردهای سنتی در برنامه‌ریزی و برنامه‌ریزی راهبردی را با چالش جدّی مواجه کرده است (Camillus & Datta, 1991; Eisenhardt & Sull, 2011; Grant, 2003). نظام برنامه‌ریزی صنعت خودرو نیز از این قاعده مستثنی نیست راف (2014) معتقد است، این صنعت برای رویارویی با شرایط نامعلوم و غیر قطعی آینده و پابرجا نمودن راهبردهای خود در این شرایط، ضرورت آینده‌نگاری راهبردی را بیش از پیش احساس می‌کند. در ایران، لزوم توجه به آینده‌نگاری راهبردی در صنعت خودرو به دو دلیل عمده حائز اهمیت است: نخست، جایگاه ویژه این صنعت در میان صنایع داخلی که پیش‌تر مورد اشاره قرار گرفت و دوم، شدّت و سرعت بالای تغییرات و عدم اطمینان بسیار بالا در بازار و اقتصاد ایران. از این رو این پژوهش قصد دارد با تخمین تصاویر ممکن و محتمل در صنعت خودرو ایران در افق 1410 و عرضه برخی گزینه‌های راهبردی بر این مبنا، به برنامه‌ریزی بلند مدت در این صنعت کمک کند و ضمن پیش‌گیری از غافل‌گیری در برابر شگفتی‌سازها، زمینه را برای شناخت و ساخت تصاویر مطلوب آینده در این صنعت فراهم کند. به دلیل اثرگذاری و اهمیتی که روند تغییرات علم، فناوری و نوآوری در صنعت خودرو دارد، تمرکز پژوهش حاضر بر این حوزه است. دلیل انتخاب افق 1410 نیز تقسیم‌بندی روربک (2011, 234) است که برای آینده‌نگاری راهبردی در حوزه صنعت و کسب و کار، افق بلندمدت پانزده ساله را مناسب می‌داند. از این رو با توجه به آغاز این پژوهش در سال 1395، افق زمانی 1410 برای آینده‌نگاری راهبردی در نظر گرفته شده است.

برای مطالعه و دریافت متن کامل این مقاله، روی لینک زیر کلیک کنید.

114964
ارسال نظر

  1. مخاطبان و فرهیختگان گرامی؛ نظرات حاوی مطالب توهین یا بی‌احترامی به اشخاص، قومیت‌ها، عقاید دیگران، موارد مغایر با قوانین کشور منتشر نمی‌شود.