مرکز بررسی‌های استراتژیک ریاست‌جمهوری منتشر کرد:

بررسی مسئله همه‌پرسی استقلال اقلیم کردستان عراق و تأثیر آن بر امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران

این مقاله در سی‌ویکمین شماره فصلنامه مطالعات راهبردی سیاست‌گذاری عمومی منتشر شده است. هدف این مقاله رسیدن به پاسخی متقن و علمی به این پرسش است که مسئله همه‌پرسی استقلال اقلیم کردستان عراق چه تأثیراتی بر امنیت جمهوری اسلامی ایران خواهد گذاشت؟ و در ادامه چه سناریوهای محتملی را برای آینده اقلیم کردستان عراق می‌توان متصور بود؟
تصویر بررسی مسئله همه‌پرسی استقلال اقلیم کردستان عراق و تأثیر آن بر امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران

در مقدمه این مقاله آمد است: مبحث استقلال‌خواهی اکراد در منطقه غرب آسیا گذشته از چالش‌های قومیتی، نژادی، سیاسی و اقتصادی فراوانی که در این منطقه به همراه داشته، بسترساز اصلی بحران‌های امنیتی نیز بوده است. در این خصوص کشورهای ترکیه، عراق، سوریه و جمهوری اسلامی ایران نیز همواره با چالشی بزرگ مواجه بوده‌اند. کشور عراق در این میان، به سبب جایگاه استراتژیکی، جمعیت بالای اکراد و ذخایر غنی نفت‌های موجود در اقلیم کردستان این کشور (اربیل و کرکوک) همواره با چالش استقلال‌طلبی آن‌ها روبه‌رو بوده است. کردهای عراق به عنوان دومین گروه بزرگ قومی که حدود ۱۹ درصد جمعیت این کشور را دربر می‌گیرند و در چهار استان سلیمانیه، اربیل، دهوک و کرکوک و بخش‌هایی از استان‌های نینوا، صلاح‌الدین و دیاله واقع شده‌اند همواره از دلایل و موانع مهم ایجاد ملتی واحد در عراق به شمار می‌روند و عراق را به سمت‌وسوی بحران‌های متعددی سوق داده‌اند (حاجی میرخان، 1390). کردها توانسته‌اند در سال ۱۹۹۱ میلادی با وجود سرکوب شدید رژیم بعث عراق، با دخالت ائتلاف ضد صدام به رهبری امریکا و سازمان ملل به تشکیل «حکومت منطقه‌ای اقلیم کردستان» مبادرت کنند. نکته مهم در این میان تبیین این مسئله است که منطقه کردستان عراق به عنوان هارتلند خاورمیانه، به لحاظ ژئوپلیتیک، منطقه‌ای بسیار حائز اهمیت است. مسعود بارزانی در کنفرانس امنیتی داووس، روز ۲۵ سپتامبر ۲۰۱۷ میلادی را به عنوان روز همه‌پرسی استقلال کردستان اعلام کرد و به‌رغم مخالفت‌های قاطعانه و صریح دولت مرکزی عراق، ترکیه، جمهوری اسلامی ایران و برخی از دیگر دولت‌ها، با حمایت‌های رژیم اشغالگر قدس همه‌پرسی برگزار و نگرانی‌های ایران، ترکیه، سوریه و دولت مرکزی عراق تشدید شد. با این توضیحات اجمالی، مقاله حاضر درصدد تبیین بحران همه‌پرسی و استقلال اقلیم کردستان عراق با استفاده از مدل سیکلی بحران مایلس هاگ است و پرسش اصلی خود را معطوف به این مسئله کرده که بحران استقلال اقلیم کردستان عراق چه تأثیراتی بر امنیت منطقه و مرزهای سیاسی-ایدئولوژیکی جمهوری اسلامی ایران می‌تواند داشته باشد؟ و در ادامه چه سناریوهای محتملی را می‌توان برای آینده سیاسی اقلیم کردستان عراق متصور بود؟

برای مطالعه و دریافت متن کامل این مقاله، روی لینک زیر کلیک کنید.

114970
ارسال نظر

  1. مخاطبان و فرهیختگان گرامی؛ نظرات حاوی مطالب توهین یا بی‌احترامی به اشخاص، قومیت‌ها، عقاید دیگران، موارد مغایر با قوانین کشور منتشر نمی‌شود.