مرکز بررسی‌های استراتژیک ریاست‌جمهوری منتشر کرد:

تأثیر توسعه فناوری اطلاعات و ارتباطات (فاوا) و مؤلفه‌های اصلی آن بر نابرابری جنسیتی

ارتقای برابری جنسیتی یکی از اهداف مهم یک اقتصاد کارآمد و از راهبردهای توسعه انسانی است. بررسی‌های انجام‌شده نشان‌دهنده نوعی نابرابری جنسیتی در سطح جهانی است. ازاین‌رو شناخت عوامل اثرگذار بر نابرابری جنسیتی از اهمیت خاصی برخوردار است. یکی از این عوامل فناوری اطلاعات و ارتباطات (فاوا) است.
بر این اساس، هدف اصلی این پژوهش بررسی تأثیر شاخص توسعه‌یاقتگی فاوا (IDI) و مؤلفه‌های تشکیل‌دهنده آن شامل: دسترسی، استفاده و مهارت، بر شاخص نابرابری جنسیتی در مجموعه‌ای منتخب از 62 کشور درحال‌توسعه و توسعه‌یافته جهان طی دوره زمانی سال‌های 2007 تا 2015است.
یافته‌های این پژوهش در قالب داده‌های ترکیبی پویا و روش گشتاورهای تعمیم‌یافته سیستمی (SGMM) حاکی از تأثیر منفی IDI و هر سه مؤلفه تشکیل‌دهنده آن بر شاخص نابرابری جنسیتی در کشورهای مورد مطالعه است. همچنین، تأثیر مؤلفه دسترسی، در کاهش شاخص نابرابری جنسیتی نسبت به سایر مؤلفه‌های IDI، بیش‌تر است.
تصویر تأثیر توسعه فناوری اطلاعات و ارتباطات (فاوا) و مؤلفه‌های اصلی آن بر نابرابری جنسیتی

در مقدمه این مقاله آمده است:

ارتقاء برابری جنسیتی یکی از اهداف مهم یک اقتصاد کارآمد و از راهبردهای توسعه انسانی است. علی‌رغم تلاش‌های بسیاری که در سطح ملی و در سطح بین‌المللی در رفع نابرابری و کاهش شکاف جنسیتی انجام شده است، نابرابری جنسیتی در ابعاد مختلف آن هنوز در سطح جهان و حتی در کشورهای توسعه‌یافته وجود دارد و در کشورهای درحال‌توسعه نیز شدیدتر است (قبادی، 1383). در این راستا، یکی از متغیرهایی که بررسی نقش آن در کاهش شاخص نابرابری جنسیتی در دهه‌های اخیر مورد توجه محققان قرار گرفته است، فناوری اطلاعات و ارتباطات (فاوا) است.

فاوا بدون شک تحولات گسترده‌ای را در تمامی عرصه‌های اجتماعی و اقتصادی بشریت به دنبال داشته و تأثیر آن بر جوامع بشری به‌گونه‌ای است که جهان امروز به‌سرعت در حال تبدیل‌شدن به یک جامعه اطلاعاتی است. جامعه‌ای که در آن دانایی و میزان دسترسی و استفاده مفید از دانش، دارای نقش محوری و تعیین‌کننده‌ای است و گستره کاربرد و تأثیرات آن در ابعاد مختلف زندگی امروزی و آینده جوامع بشری به یکی از مهم‌ترین مباحث روز جهان مبدل شده و توجه بسیاری از کشورها را به خود معطوف کرده است. واقعیت آن است که نابرابری جنسیتی حضور دیرپایی در اکثر جوامع بشر داشته و انتظار می‌رود پدیده‌ای تکنولوژیک مانند فناوری اطلاعات و ارتباطات به همراه خود فرصت‌هایی برای برابری جنسیتی داشته باشد که باید به آن پرداخته شود (اصغری و هنردوست، 1393).

ازاین‌رو، هدف اصلی از انجام این پژوهش بررسی چگونگی تأثیرپذیری نابرابری جنسیتی از فاوا است. البته در این زمینه مطالعات معدودی در داخل و خارج از کشور انجام شده است که در آن‌ها از شاخص‌های گوناگونی جهت اندازه‌گیری فاوا استفاده شده است. لذا در این زمینه هنوز نیاز به انجام مطالعات جدیدتر؛ آن هم با استفاده از شاخص‌های کامل‌تر و دقیق‌تر فاوا و ابزارهای تحلیل و برآورد مناسب مدل، حس می‌شود. در این پژوهش برای اندازه‌گیری فاوا، از شاخص جامع و کامل توسعه فناوری اطلاعات و ارتباطات (IDI) که توسط اتحادیه جهانی مخابرات در سال 2009 معرفی شده، استفاده شده است. این شاخص دارای سه مؤلفه: دسترسی، استفاده و مهارت است که تأثیر هر یک از این مؤلفه‌ها نیز به همراه خود آن، در چهار الگوی جداگانه در 62 کشور جهان (شامل ایران)، طی دوره زمانی سال‌های 2007 تا 2015، در قالب مدل‌های پانل (ترکیبی) پویا و روش اقتصادسنجی گشتاورهای تعمیم‌یافته سیستمی (SGMM) بررسی می‌شود.

بر اساس توضیحات فوق آن‌چه به‌عنوان سؤال اساسی این تحقیق مطرح می‌شود آن است که تأثیرپذیری نابرابری جنسیتی از شاخص توسعه فاوا و مؤلفه‌های آن (شامل: دسترسی، استفاده و مهارت) چگونه است و کدام‌یک از این مؤلفه‌ها نقش مهم‌تری در کاهش نابرابری جنسیتی دارند؟

مقاله حاضر در پنج بخش تنظیم شده است. پس از مقدمه، بخش دوم به پیشینه پژوهش می‌پردازد. بخش سوم به روش‌شناسی پژوهش اختصاص دارد. در بخش چهارم به تحلیل یافته‌های پژوهش پرداخته شده است. در بخش پایانی نیز جمع‌بندی و پیشنهادها آمده است.

برای مطالعه و دریافت متن کامل این مقاله، روی لینک زیر کلیک کنید.

115085
ارسال نظر

  1. مخاطبان و فرهیختگان گرامی؛ نظرات حاوی مطالب توهین یا بی‌احترامی به اشخاص، قومیت‌ها، عقاید دیگران، موارد مغایر با قوانین کشور منتشر نمی‌شود.