مرکز بررسی‌های استراتژیک ریاست‌جمهوری منتشر کرد:

بررسی ارتباط میان اشتغال و ارزش‌افزوده بخش صنعت در اقتصاد ایران با استفاده از روش تغییرات زمانی

صنعت به علت بالا بردن رشد اقتصادی، سطح درآمد و افزایش بهره‌وری جایگاه مهمی در توسعه کشورها دارد. منطقی است که با رشد صنعتی، تقاضا برای نیروی کار بالا رود. ازاین‌رو بررسی توان اشتغال‌زاییِ صنعت از اهمیت بسزایی در سیاستگذاری برخوردار است.
در این پژوهش ارتباط میان اشتغال و ارزش‌افزوده بخش صنعت در اقتصاد ایران طی سال‌های 1360 تا 1396 با استفاده از مدل تغییرات زمانی و الگوی فضا-حالت موردبررسی قرار گرفت و ضریب اثرگذاری ارزش‌افزوده بر اشتغال برای تمام سال‌های مذکور استخراج شد.
بر اساس نتایج به‌دست‌آمده، رابطه بین ارزش‌افزوده حقیقی بخش صنعت و اشتغال در این بخش از دهه 70 رابطه‌ای منفی با ضرایب متفاوت با یکدیگر طی این سال‌ها پیدا کردند و این به معنای وجود پدیده رشد بدون اشتغال در بخش صنعت در ایران است. برای مثال در سال 1396 با افزایش 1 درصدی رشد ارزش‌افزوده حقیقی بخش صنعت با فرض ثابت ماندن سایر متغیرها، اشتغال این بخش 1.14 درصد کاهش یافته است.
تصویر بررسی ارتباط میان اشتغال و ارزش‌افزوده بخش صنعت در اقتصاد ایران با استفاده از روش تغییرات زمانی

در مقدمه این مقاله آمده است:

امروزه جوامع پیشرفته رویکردهای توسعه پایدار را به‌عنوان ابزاری برای پیشرفت انتخاب کرده و از مرحله توجه به رشد اقتصادی پا را فراتر نهاده‌اند. بنابراین یکی از مواردی که در اهداف توسعه پایدار معرفی می‌شود، رشد اقتصادی به همراه ایجاد شغل در جامعه است. برای این منظور امروزه سازمان جهانی کار در پنج حوزه سیاست‌های اقتصاد کلان، آموزش و مهارت، سیاست‌های بازار کار، خوداشتغالی و کارآفرینی و حقوق کارگران برای جوانان اقداماتی را در دست انجام دارد.

بر اساس آمار استخراج شده از مرکز آمار ایران، متوسط رشد اقتصادی ایران طی سال‌های 1368 تا 1396 در حدود 4 درصد و همراه با نوسان بوده است. به نظر می‌رسد ازجملهٔ مهم‌ترین عوامل ناکامی در دستیابی ایران به رشدی پایدار و با روندی افزایشی، عدم توجه به مزیت‌های اقتصادیِ بخش‌هایی مانند صنعت و وجود فضای کسب‌وکار نامطلوب است. درعین‌حال در طی سال‌های بعد از 1370 یکی از بخش‌هایی که دولت خود در آن سرمایه‌گذاری زیادی داشته و بخش خصوصی را نیز به سرمایه‌گذاری بیشتر در آن تشویق نموده، بخش صنعت است.

صنعت به علت بالا بردن رشد اقتصادی، سطح درآمدی و افزایش بهره‌وری جایگاه مهمی در توسعه کشورها دارد. در همین راستا به کشورهایی که حداقل یک‌چهارم تولید ناخالص داخلی آن‌ها به بخش صنعت بازمی‌گردد، صنعتی می‌گویند (نیلی و همکاران، 1391). طبق اعلام مرکز آمار ایران در حال حاضر سهم بخش صنعت از اشتغال کشور در حدود 31 درصد است. علاوه بر این، منطقی است بخش صنعت به‌طور غیرمستقیم با ایجاد فعالیت‌های خدماتی بر اشتغال بخش خدمات نیز تأثیر گذارد. بنابراین این بخش اهمیت به سزایی در اشتغال و اقتصاد کشور دارد و انتظار می‌رود با افزایش رشد اقتصادی در این بخش، اشتغال نیز افزایش پیدا کند.

در علم اقتصاد رابطه میان رشد اقتصادی و اشتغال تحت عنوان قانون اوکان بیان می‌شود؛ به‌این‌ترتیب که با تغییر 2 تا 3 درصد رشد اقتصادی، 1 درصد نرخ بیکاری تغییر خواهد کرد و میان رشد اقتصادی و اشتغال رابطه‌ای همسو و مثبت برقرار است؛ اما در سال‌های اخیر مطالعاتی مبنی بر عدم برقراری قانون اوکان در برخی از کشورها صورت گرفته و ادبیات رشد بدون اشتغال وارد مباحث اقتصادی شده است. به نظر می‌رسد رشد اقتصادی ایران نیز منجر به اشتغال نشده است. بر اساس آمار منتشر شده از مرکز آمار ایران، رشد اقتصادی بدون نفت در سال 1395، 6.6 درصد بوده است. حال آن‌که در این سال نرخ بیکاری 1.4 درصد افزایش داشت.

در این تحقیق وجود پدیده رشد بدون اشتغال در بخش صنعت طی سال‌های 1360 تا 1396 موردبررسی قرار گرفت و علاوه بر استخراج ضریب اثرگذاری سالیانه ارزش‌افزوده بر اشتغال، ارتباط میان سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی، حداقل دستمزد و تجارت با اشتغال نیز در بخش صنعت بررسی شد.

برای مطالعه و دریافت متن کامل این مقاله، روی لینک زیر کلیک کنید.

115090
ارسال نظر

  1. مخاطبان و فرهیختگان گرامی؛ نظرات حاوی مطالب توهین یا بی‌احترامی به اشخاص، قومیت‌ها، عقاید دیگران، موارد مغایر با قوانین کشور منتشر نمی‌شود.