انجمن پیشبرد علوم آمریکا منتشر کرد:

آیا راهبرد چین در کووید-19 می‌تواند در سایر نقاط جهان هم جواب بدهد؟

انجمن پیشبرد آمریکا در مقاله‌ای با عنوان «آیا راهبرد کووید-19 چین می‌تواند در سایر نقاط جهان هم جواب بدهد؟» نتیجه‌گیری کرده است که کاهش سریع در تعداد موارد مبتلایان به کروناویروس در چین، واقعی است، اما این کار با هزینه زیادی انجام شده است.
تصویر آیا راهبرد چین در کووید-19 می‌تواند در سایر نقاط جهان هم جواب بدهد؟

بیمارستان‌های چین که چند هفته گذشته مملو از بیماران کووید-19 بود، اکنون دارای تخت‌های خالی است. دیگر بیمار کافی واجد شرایط برای آزمایش داروهای تجربی وجود ندارد. و تعداد موارد جدیدِ گزارش‌شده هر روز در چین به شدت در حال کاهش است.

در گزارشی منتشره در 28 فوریه توسط تیمی متشکل از 12 دانشمند چینی و 13 دانشمند خارجی جهت مطالعه وضعیت همه‌گیری کووید-19 و اثربخشی واکنش چین، برخی مشاهدات شگفت‌انگیز وجود دارد. حتی برخی از اعضای این تیم که به طور مشترک توسط سازمان بهداشت جهانی و دولت چین سازماندهی شده، گفته‌اند که هیجان‌زده شده‌اند. تیم اکمانز واگیرشناس مؤسسه رابرت کوخ برلین می‌گوید که «من فکر می‌کردم که امکان ندارد چنین ارقامی واقعی باشد».

اما این گزارش، شفاف و بدون ابهام است. گزارش عنوان می‌دارد که «رویکرد جسورانه چین برای مهار گسترش سریع این عامل بیماری‌زای تنفسی جدید، تشدید سریع و همه‌گیری مهلک را تغییر داده است». بروس آیلوارد مسئول این تیم و نماینده واگیرشناس سازمان بهداشت جهانی در کنفرانس خبری در پکن و هفته گذشته در ژنو گفت که این تلاش، یک موفقیت بزرگ بوده است. وی عنوان داشت که «این رویکرد که در چین اتخاذ شده، از صدها هزار مورد ابتلا به کووید-19 در کشور جلوگیری نموده است».

آیلوارد و سایر اعضای تیم می‌گویند که سایر کشورهای جهان هم باید از چین درس بگیرند. اما منتقدان عنوان می‌دارند که این گزارش، هزینه‌های حقوق بشری ناشی از اقدامات شدید دولت دیکتاتور چین را در نظر نگرفته است: کنترل شدید آمد و شد و مراقبت الکترونیک از میلیون‌ها نفر. لارنس گوستین یک محقق حقوق سلامت جهانی در دانشگاه جورج تاون می‌گوید که «به نظر من دلایل متعددی وجود دارد که کشورها در استفاده از این نوع اقدامات شدید تردید نمایند». بسیاری نیز این نگرانی را دارند که پس از برداشتن برخی از این کنترل‌های محدودکننده و شروع مجدد اقتصاد در چین که ضربه بزرگی نیز در این مدت خورده، بیماری مجدداً فعالیت خود را آغاز کند.

این گزارش در زمان حساسی منتشر شده که بسیاری از واگیرشناسان آن را زمان تکوین یک بیماری فراگیر می‌دانند. تعداد کشورهای متأثر به سرعت در حال افزایش است -بر اساس اعلام سازمان بهداشت جهانی، در زمان انتشار این متن، تعداد کشورهای متأثر 72 کشور بوده است. در بسیاری از این کشورها، ویروس به طور نگران‌کننده‌ای سریع به یک جایگاه دست پیدا کرده و شروع به گسترش در جوامع نموده است.

اما تعداد موارد در چین کاهش یافته است. در 10 فوریه، اولین روز از مأموریت، 2478 مورد جدید در کشور گزارش شده بود. دو هفته بعد، زمانی که کارشناسان ساک‌های خود را بسته بودند، تعداد موارد جدید روزانه به 409 مورد کاهش پیدا کرده بود (در 3 مارس، با کاهشِ بیشتر به 129 مورد جدید رسیده بود در حالی که این رقم در سایر نقاط جهان 1848 مورد بود). بر اساس این گزارش، ظاهراً همه‌گیری چین در اواخر ژانویه به اوج خود رسیده است.

اعضای این تیم به پکن، شنژن، گوانگژو، چنگدو، و متأثرترین شهر یعنی ووهان سفر نمودند. آن‌ها از بیمارستان‌ها، آزمایشگاه‌ها، شرکت‌ها، بازارهای حیوانات زنده، ایستگاه‌های قطار، و دفاتر دولتی محلی بازدید کردند. آیلوارد می‌گوید که «به هر کجا که بروید، با هر کس که صحبت کنید، یک حس مسئولیت و اقدام جمعی وجود دارد -و یک وضعیت جنگی برای درست کردن همه چیز حاکم است».

به عنوان بخشی از این تلاش، دانشمندان چینی مجموعه عظیمی از داده‌ها را جمع‌آوری کرده‌اند که بهترین تصویر از بیماری را ارائه می‌کند. گزارش این مأموریت حاکی از آن است که تقریباً 80 درصد بیماران تأیید شده آزمایشگاهی، به بیماری خفیف تا متوسط با تب و سرفه خشک مبتلا شده بودند؛ 13.8 درصد بیماری با علائم شدید داشتند؛ و 6.1 درصد هم در وضعیت بحرانی مانند نارسایی تنفسی، شوک عفونی، و یا نارسایی چندین ارگان بودند. بیشترین نرخ تلفات برای افراد بالای 80 سال (21.9 درصد)، و افراد دارای بیماری قلبی، دیابت یا فشار خون بالا بود، اما در مجموع 3.8 درصد بوده است. کودکان 2.4 درصد موارد را تشکیل می‌دادند و تقریباً هیچ یک از آنها مبتلا به بیماری شدید نشدند. مدت زمان بهبود بیماری‌های خفیف و متوسط به طور میانگین 2 هفته بود.

این گزارش نشان می‌دهد که چگونه چین به چیزی دست یافت که بسیاری از کارشناسان سلامت عمومی آن را ناممکن می‌دانستند: مهار گسترش یک ویروس تنفسیِ بسیار سریع الانتقال. این گزارش عنوان می‌دارد که «در مواجهه با یک ویروس ناشناخته از پیش، چین شاید بلندپروازانه‌ترین، چابک‌ترین و فعال‌ترین تلاش برای مهار بیماری در تاریخ را از خود نشان داده باشد». چشمگیرترین – و بحث‌برانگیزترین – اقدام، قرنطینه ووهان و شهرهای مجاور آن در استان هوبی بود که حداقل 50 میلیون نفر را از 23 ژانویه در قرنطینه اجباری قرار داده بود. گزارش به این نتیجه می‌رسد که «این اقدام باعث جلوگیری از خروج افراد مبتلا، به سایر نقاط کشور گردید». اکثر نقاط چین با چنین اقدامات شدیدی مواجه نبودند: الزام نبود، اما از مردم خواسته شده بود که در صورت احساس بیماری، خود را قرنطینه کنند، و شوراهای محلی نیز بر جابجایی‌های آنها نظارت می‌کردند.

مسئولین چینی همچنین دو بیمارستان مخصوص را طی حدود یک هفته در ووهان ساخته، کارکنان بخش سلامت از تمام چین را به هوبی فرستاده و تلاش بی‌سابقه‌ای را برای ردیابی تماس‌های موارد تأیید شده آغاز نمودند. فقط در ووهان، بیش از 1800 تیم، هزاران تماس را ردیابی نمودند. «جداسازی اجتماعی» شدید هم در کل کشور از جمله لغو رویدادهای ورزشی و تعطیل نمودن سالن‌های نمایش، مدارس و کسب و کارها اعمال شد. هر کس که به بیرون از منزل می‌رفت می‌بایست از ماسک استفاده کند.

دو نرم‌افزار موبایلی پراستفاده -علی‌پِی و وی چت که در سال‌های اخیر جایگزین پول نقد در چین شده‌اند- به اعمال این محدودیت‌ها کمک نمودند، زیرا امکان ردیابی جابجایی‌های مردم و حتی جلوگیری از سفرِ افراد با بیماری تأییدشده را برای دولت چین فراهم می‌کرد. گابریل لئونگ عضو تیم و رئیس دانشکده پزشکی لی کا شینگ در دانشگاه هنگ کنگ می‌گوید که «هر فرد نوعی از سیستم چراغ راهنمایی را دارد». کدهای رنگی روی صفحه نمایش تلفن‌های همراه –که در آن، رنگ‌های سبز، زرد و قرمز به وضعیت سلامت افراد اختصاص داده شده- به نگهبان‌ها در ایستگاه‌های قطار و سایر ایستگاه‌های بازرسی امکان شناسایی افراد را می‌دهد.

این گزارش عنوان می‌دارد که «در نتیجه این اقدامات، زندگی عمومی بسیار محدود شده است. اما این اقدامات جواب داده است. لئونگ می‌گوید که در نهایت، افراد آلوده به جز به اعضای خانواده خود، به ندرت ویروس را گسترش می‌دهند. زمانی که تمام افرادی که با هم زندگی می‌کنند در معرض ویروس قرار گرفتند، ویروس دیگر جایی برای رفتن ندارد و زنجیره‌های انتقال، پایان می‌یابد. لئونگ می‌گوید که «بدین صورت، همه‌گیری به طور کامل تحت کنترل درآمد».

اینکه چه میزان از این اقدامات را می‌توان در سایر نقاط نیز انجام داد، قابل بحث است. گاستین می‌گوید که «چین از این نظر منحصر به فرد است که نظام سیاسی دارد که می‌تواند با اقدامات شدید، مردم را وادار به تمکین نماید». طبق اظهارات جرمی کونیندیک عضو ارشد سیاسی مرکز توسعه جهانی، «این کشور همچنین توانایی فوق‌العاده‌ای برای اجرای سریع پروژه‌های نیروبر بزرگ‌مقیاس دارد و هیچ کشوری در جهان واقعاً نمی‌تواند چنین کاری را انجام دهد».

الکساندرا فیلان متخصص چین در مرکز علم و امنیت بهداشت عمومی جورج تاون می‌گوید که کشورهای دیگر نباید هم چنین کاری کنند. بر اساس اظهارات وی، «کارهای زیادی وجود دارد که برای توقف شیوع باید انجام شود که ما در یک جامعه عادل و آزاد، آن‌ها را تنفربرانگیز می‌پنداریم».

این گزارش، از چین می‌خواهد که «داده‌ها و پیشرفت‌های مهم خود را با شفافیت بیشتری در اختیار جامعه جهانی قرار دهد». اما در مورد ماهیت قهرآمیز اقدامات کنترلی چین و عوارض آن سکوت می‌کند. دوی سریدهار متخصص بهداشت عمومی جهانی در دانشگاه ادینبورگ می‌گوید که «یکی از چیزهایی که کاملاً پوشانده شده، ابعاد حقوق بشری است». در عوض، این گزارش «پایبندی عمیق مردم چین به اقدام جمعی در مواجهه با این تهدید مشترک» را می‌ستاید.

فیلان می‌گوید که «از نظر من، به عنوان کسی که زمان زیادی را در چین سپری کرده، این موضوع به طرز باورنکردنی ساده‌لوحانه است -و اگر ساده‌لوحانه نباشد، تقلیدی کورکورانه از رویکردهای اتخاذ شده است». کونیندیک بر این باور است که سنگاپور و هنگ کنگ می‌توانند نمونه‌های بهتری برای دنبال کردن باشند: «میزان مشابهی از سخت‌گیری و انضباط وجود داشته، اما به روشی بسیار غیرظالمانه‌تری اجرا شده است». جنیفز نازو از مدرسه سلامت عمومی بلومبرگ دانشگاه جان هاپکینز، در مورد اثرات راهبرد چین بر، به عنوان نمونه، درمان بیماران سرطانی یا ایدزی که درمان آنها ممکن است مختل شده باشد، هم فکر می‌کند. وی عنوان می‌دارد که «به نظر من ملاحظه نتایج ثانویه و ثالثه هم در ارزیابی اثرات این رویکردها حائز اهمیت است».

و مزایای این رویکردها هم ممکن است کوتاه‌مدت باشد. مایک اوشترهولم، رئیس مرکز تحقیق و سیاست بیماری‌های عفونی دانشگاه مینسوتا می‌گوید که «هیچ تردیدی وجود ندارد که آنها شیوع را متوقف کرده‌اند». کارشناسان سلامت عمومی بر این باورند که کاهش تعداد اوج موارد، زمان کافی برای مواجهه با موارد بعدی را برای نظام سلامت فراهم می‌کند. اوشترهولم پیش‌بینی می‌کند که «زمانی که محدودیت‌ها برداشته شوند، بیماری مجدداً بازخواهد گشت».

او می‌گوید که آیلوارد و سایر دانشمندان مدعو در تیم به خوبی در مورد واقعیت تفاوت نظام‌های سیاسی آگاهی دارند، اما آنها با صدها نفر در سرتاسر کشور صحبت کردند و «همه با این رویکرد موافق بودند». وی امیدوار است که موفقیت‌های چین بتواند سایر کشورها را نیز ترغیب به اقدام سریع نماید. آیلوارد عنوان می‌دارد که «ما روزانه گزارش‌های جدیدی را از شیوع‌های جدید در مناطق جدید دریافت می‌کنیم و احساس مردم این است که ما نمی‌توانیم کاری انجام دهیم». «خب متأسفم، واقعاً کارهای عملی زیادی وجود دارند که شما می‌توانید انجام دهید تا برای واکنش به این بیماری آماده شوند و این همان حوزه‌ای است که باید بر آن تمرکز شود».

115096
ارسال نظر

  1. مخاطبان و فرهیختگان گرامی؛ نظرات حاوی مطالب توهین یا بی‌احترامی به اشخاص، قومیت‌ها، عقاید دیگران، موارد مغایر با قوانین کشور منتشر نمی‌شود.