طرح تدوین «نظام جایگزین بین‌الملل» (از طرح‌های پژوهشی منتشرنشده سال‌های 1384 تا 1392):

شناخت اندیشه بین‌الملل توحیدی-اسلامی و دکترین مهدویت

مرکز بررسی‌های استراتژیک ریاست‌جمهوری اقدام به انتشار طرح‌های پژوهشی انجام‌گرفته طی سال‌های 1384 تا 1392 کرده است. پژوهش جامع طرح تدوین «نظام جایگزین بین‌الملل» ازجمله این پژوهش‌هاست. پژوهش «شناخت اندیشه بین‌الملل توحیدی-اسلامی و دکترین مهدویت» یکی از 25 پروژه (اعم از پروژه‌های اجرایی، مطالعاتی و سیستمی) این پژوهش جامع است که در سه جلد به انجام رسیده است.
جلد اول، فصل‌های اول و دوم : منجی‌گرایی و پایان تاریخ
جلد دوم، فصل سوم: تبیین حکومت‌ها و روابط بین‌الملل اسلامی در عصر غیبت
جلد سوم، فصل چهارم و پنجم: دکترین مهدویت و نوع نظام حاکم بر اداره جهان در عصر ظهور
این پروژه از مجموعه «پروژه‌های تحقیقاتی» این طرح بوده که ذیل عنوان «مهدویت» به انجام رسیده است.
تصویر شناخت اندیشه بین‌الملل توحیدی-اسلامی و دکترین مهدویت

در مقدمه نگارنده آورده است:

در جلد اول این طرح به دو مقوله مهم در موضوع دکترین مهدویت اشاره شده است.

ابتدا به اندیشه منجی‌گرایی در ادیان ابراهیمی و سایر ادیان و مسالک توجه ویژه به عمل آمد، همچنین در این زمینه به برخی آثار و برکات حکومت تنی چند از ابرار نیم‌نگاهی شد. پس از آن در فصل دوم به نظریات جهانی‌شدن و پایان تاریخ پرداخته شد که در این زمینه دیدگاه‌های مطرح ارائه شد و از منظر گفتمان توحیدی مورد نقد و ارزیابی قرار گرفت.

در جلد دوم، حلقه دوم از اندیشه بین‌المللی توحیدی مورد توجه قرار گرفته است. به‌منظور تبیین دقیق‌تر موضوع چهار بخش نظریات، ولایت‌فقیه، اندیشه بین‌الملل شیعی و زمینه‌های ظهور در دستور کار نگارنده و تیم تحقیق بوده است.

در بخش اول نظریات متفکرین اسلامی که در مورد رابطه اسلام با اجتماع و حکومت و روابط بین‌الملل مورد توجه قرار گرفته است. ابتدا رویکرد تاریخی در مورد پیدایش، اوج‌گیری و افول حکومت‌های اسلامی و احیای نظریات اسلام اجتماعی بررسی شده است. پس از آن نظریات اسلامی که از مسیر حق و عدالت فاصله گرفته است مانند دیدگاه‌های انحرافی بهائیت و وهابیت، رویکردهای محافظه‌کار مانند انجمن حجتیه و اسلام سازشکار در قالب اسلام سکولار و اسلام اروپایی مورد بررسی قرار گرفت. در پایان فصل به اندیشه اسلام ناب از منظر فقه سیاسی توجه شده و سیر تاریخی آن در نظریات فقهای شیعه از زمان صفویان تا عصر حاضر به بحث و بررسی گذاشته شده است.

در بخش دوم ماحصل اندیشه فقه سیاسی در قالب نظریه ولایت مطلقه فقیه ارائه شده است. در این بخش نیز ابتدا نظریات امام خمینی(ره) مطرح شده و پس از آن دیدگاه‌های شاگردان ایشان و فقهای متأخر در این زمینه آورده شده است. سپس مبانی عقلی، نقلی و قانونی ولایت‌فقیه از بعد نظری بررسی شده و پس از آن کارکردهای عملی پیاده‌سازی این نظریه در قالب انقلاب و جمهوری اسلامی بیان شده است.

در بخش سوم تعمیم الگوی ارائه شده در بخش قبل در عرصه فراملی در قالب تئوری عام اسلام فقاهتی-سیاسی مورد بحث و بررسی قرار گرفته است. پس از آن مواجهه این الگو با پدیده جهانی‌شدن ارزیابی شده و در نهایت نظریات اندیشمندان اسلامی در عرصه بین‌الملل در زمان غیبت مورد توجه بوده است.

در بخش چهارم نیز زمینه‌های ظهور منجی موعود مورد بررسی بوده است. در این زمینه ابتدا به رواج معنویت‌گرایی در عصر حاضر که به دو صورت انحرافی و غیرانحرافی بوده است اشاره شده، سپس حرکت‌های جنبش‌های عدالت‌خواه در غرب و کشورهای اسلامی مورد توجه بوده و پس از آن نمونه‌هایی از چالش‌های نظری و عملی اسلام و غرب در دهه‌های اخیر مورد اشاره قرار گرفته است. در پایان نیز با توجه به احادیث صحیح نقل شده در زمینه وقایع و آشوب‌ها و جنگ‌های پیش از ظهور که می‌تواند نقطه اوج چالش‌های مذکور بین اسلام و غرب باشد، به بحث و بررسی گذاشته شده است.

با توجه به دستاوردهای این فاز و تعمیم آن به صورت عقلی و نقلی به شرایط ظهور تا تثبیت حکومت مهدوی و در دوره استقرار زمینه‌هایی جهت جمع‌بندی عنوان کلی طرح یعنی «تبیین حکومت‌ها و روابط بین‌الملل اسلامی در عصر غیبت» در جلد سوم فراهم شده است.

برای آگاهی از سایر پژوهش‌های انجام شده «طرح نظام جایگزین بین‌الملل» (اینجا) کلیک کنید.

برای مطالعه و دریافت متن کامل این پژوهش، روی لینک زیر کلیک کنید.

115328
ارسال نظر

  1. مخاطبان و فرهیختگان گرامی؛ نظرات حاوی مطالب توهین یا بی‌احترامی به اشخاص، قومیت‌ها، عقاید دیگران، موارد مغایر با قوانین کشور منتشر نمی‌شود.