جنگ تجاری آمریکا و چین: علل و پیامدهای آن

اقتصاد جهانی از ژانویه سال 2018 شاهد وقوع جنگ تجاری بین چین و آمریکا بوده است که ماهیت پیچیده و گسترده‌ای دارد. سؤالی که مطرح می‌شود این است که به چه دلایلی آمریکا جنگ تجاری علیه چین را آغاز کرده است و پیامدهای این جنگ تجاری چیست؟
کسری تجاری آمریکا با چین و رقابت برای تسلط بر اقتصاد جهانی از دلایل جنگ تجاری است که در صورت تداوم و تشدید، کاهش رشد تجارت جهانی و ایجاد دو بلوک اقتصادی با محوریت آمریکا و چین از پیامدهای آن است.
هدف مقاله این است که نشان دهد رشد چین طی سال‌های اخیر مخصوصاً بعد از عضویت در سازمان تجارت جهانی باعث شده است که دولت ترامپ در سند استراتژی امنیت ملی خود از چین به‌عنوان رقیب استراتژیک یاد کند و آن را تهدیدی برای تسلط آمریکا بر اقتصاد جهانی بداند؛ بنابراین با جنگ تجاری علیه این کشور درصدد مهار رشد چین است.
تصویر جنگ تجاری آمریکا و چین: علل و پیامدهای آن

در مقدمه این مقاله آمده است:

با گذشت چهار دهه از شروع اصلاحات اقتصادی چین، امروزه پکن با گسترش تجارت و اعمال ایده‌های نوین چون ابتکار یک کمربند-یک جاده و ... که حول محور گسترش ارتباطات با کشورهای آسیایی ایجاد شده است توانی گسترده را جهت سوق به قدرتی بزرگ یافته است. برآوردها نشان از این دارد که تنها با در نظر گرفتن مقیاس تولید ناخالص داخلی، رشد روزافزون چین تداوم خواهد داشت و در چند دهه آتی از ایالات‌متحده پیشی خواهد گرفت که این امر در عرصه سیاسی نیز چین را مبدل به بازیگری با نفوذ در حوزه منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای و در آینده نه چندان دور بین‌المللی خواهد کرد. (Lee, 2019: 76)

بنابراین از زمان باراک اوباما سیاست چرخش به سمت آسیا در سیاست خارجی آمریکا مطرح شد که سیاست چین مبتنی بر «توسعه در سایه» را با مشکلاتی مواجه کرده است. ترامپ نیز در مبارزات انتخابات ریاست جمهوری در نوامبر 2016 شدیدترین انتقادها (چینی‌ها را متهم کرد که مشاغل آمریکایی‌ها را دزدیده‌اند، نرخ یوان را به‌صورت مصنوعی پایین نگه می‌دارند، حقوق مالکیت معنوی را رعایت نمی‌کنند و برندهای تقلبی بر اجناس خود می‌زنند) را به سیاست تجاری چین در قبال آمریکا وارد نمود که نهایتاً در 2018 منجر به وضع تعرفه‌های گمرکی بر اجناس چینی شد. هدف ترامپ از اتخاذ این سیاست، که می‌توان آن را به ملی‌گرایی اقتصادی نیز تعبیر کرد، کاهش جریان ورود کالاهای چینی به آمریکا و در مقابل، تشویق مصرف‌کننده آمریکایی به خرید محصولات ساخت آمریکاست. از نگاه ترامپ، اتخاذ این سیاست می‌تواند بهترین راه برای کاهش کسری تجاری میان آمریکا و چین باشد. (Ciuriak, 2018: 2)

مضافاً اینکه دولت ترامپ تلاش می‌کند با به‌کارگیری راهکارهای اقتصادی، سیاسی، نظامی و سایبری، ضمن تحدید قد برافراشتن چین، اجماعی جهانی بین متحدان سنتی خود (اروپا، ژاپن، کره جنوبی و کشورهای حوزه آسه آن) علیه چین ایجاد نماید؛ اعمال تعرفه بر کالاهای چینی، درخواست از چین برای تغییر ساختار اقتصادی و عدم دخالت در اقتصاد، اعمال فشار برای اجرایی نمودن حقوق مالکیت معنوی، اعزام ناو جنگی به منطقه دریای جنوبی چین و تنگه تایوان، مخالفت آشکار و پنهان با ایده کمربند- راه چین و طرح اتهاماتی علیه این ایده، فروش تسلیحات به تایوان، حمایت از تظاهرات مردمی در هنگ‌کنگ، اعمال فشار به چین در مجامع بین‌المللی و فضای رسانه‌ای در خصوص وضعیت مسلمانان سین کیانگ، مطرح نمودن اتهامات سایبری به شرکت‌های ZTE و هوآوی از جمله اقدامات صورت گرفته از سوی دولت آمریکا است؛ (Zhang & Pu2, 2019: 2-3)

بنابراین مقابله با چین تنها معطوف به مسائل تجاری نبوده است، اما به دلیل آنکه اصول تجارت آزاد از سوی دولت ترامپ نه‌تنها در روابط با چین، بلکه در روابط با سایر کشورها نیز دچار چالش شده است، نسبت به سایر مسائل اهمیت بیشتری دارد. بنابراین سؤالی که مطرح می‌شود این است که به چه دلایلی آمریکا جنگ تجاری علیه چین را آغاز کرده است و پیامدهای این جنگ تجاری چیست؟ در پاسخ به این سؤال باید گفت که کسری تجاری آمریکا با چین و رقابت برای تسلط بر اقتصاد جهانی از دلایل جنگ تجاری است که در صورت تداوم و تشدید، کاهش رشد تجارت جهانی و ایجاد دو بلوک اقتصادی با محوریت آمریکا و چین از پیامدهای آن محسوب می‌شود.

این پژوهش به روش توصیفی-تبیینی با اتکا به داده‌های آماری انجام شده است و اطلاعات مورد نیاز در آن به شیوه کتابخانه‌ای و اینترنتی جمع‌آوری شده‌اند. این نوشتار با هدف درک و واکاوی ریشه-های تکوین و تداوم جنگ تجاری آمریکا و چین و پیامدهای ناشی از آن ضمن بررسی مفهوم جنگ تجاری، تاریخچه جنگ تجاری به‌طورکلی و سپس بین آمریکا و چین شرح می‌دهد. در نهایت نیز دلایل جنگ تجاری بین دو کشور و پیامدهای آن برای چین و اقتصاد جهانی مورد بررسی قرار می‌گیرد و سناریوهای آینده روابط این دو کشور به تصویر کشیده می‌شود.

برای مطالعه و دریافت متن کامل این مقاله، روی لینک زیر کلیک کنید.

125617
ارسال نظر

  1. مخاطبان و فرهیختگان گرامی؛ نظرات حاوی مطالب توهین یا بی‌احترامی به اشخاص، قومیت‌ها، عقاید دیگران، موارد مغایر با قوانین کشور منتشر نمی‌شود.