درس‌های ویتنام برای اوکراین

در حالی که آمریکا ادعا می‌کند، در حمایت از آزادی و دموکراسی در اوکراین و مقابله با سیاست‌های روسیه به دفاع از کیف پرداخته است اما تاریخ دخالت‌های آمریکا در این کشور دستکم به سال 2014 و کودتا علیه رئیس جمهور منتخب اوکراین باز می‌گردد. این دخالت‌ها شباهت‌هایی با دخالت آمریکا در ویتنام دارد و از شکست آمریکا خبر می‌دهد.
پایگاه اینترنتی آنتی وار در مطلبی به قلم ریک استرلینگ به بررسی شباهت جنگ ویتنام و اوکراین پرداخته است.
تصویر درس‌های ویتنام برای اوکراین

علت ورود و نتایج جنگ در ویتنام
نویسنده در ابتدا علل مداخله آمریکا در ویتنام را از زبان لیندون جانسون رئیس جمهور پیشین آمریکا بیان می‌کند و می‌نویسد: جانسون در آوریل سال 1965 در یک سخنرانی با عناون «صلح بدون فتح» که الهام گرفته از جرج اوروِل (نویسنده معروف انگلیسی و صاحب اثر انتقادی مزرعه حیوانات) بود، برنامه شروع حملات هوایی آمریکا به ویتنام را اعلام کرد.
وی در سخنانش علت این اقدام را این گونه توضیح داد که «اگر می‌خواهیم در دنیایی زندگی کنیم که همه کشورها بتوانند سرنوشت خود را تعیین کنند، باید مبارزه کنیم. ما به همین علت به ویتنام جنوبی قول داده ایم که از این کشور و استقلال آن دفاع کنیم و من قصد دارم به قول خود عمل کنم. عدول از این وعده به معنای این است که این کشور کوچک و شجاع را در مقابل دشمنانش تنها رها کنیم. در این صورت، هراس گسترده ای که پس از این اتفاق بروز خواهد کرد، ناشی از خطای نابخشودنی ما خواهد بود.»
ارتش آمریکا که از شکست‌ها و کشتارهای دسته جمعی در جنگ کره در سال‌های 1950 تا 1953، هیچ درسی نگرفته بود، بمباران گسترده ویتنام را آغاز کرد و صدها هزار نیروی نظامی‌خود را به ویتنام گسیل داشت. در همان مقطع زمانیِ اعلام این سیاست، یعنی بهار سال 1965، حدود چهارصد نظامی‌آمریکا در جنگ کشته شدند. آن زمان، در داخل آمریکا مخالفت‌ها با جنگ ویتنام، هنوز چندان گسترده نبود و آمریکایی‌هایِ مخالف و معترض به جنگ ویتنام، اقلیت کوچکی را تشکیل می‌دادند. اما چند سال بعد و پس از آن که صدها هزار آمریکایی درقالب سرباز وظیفه به خدمت ارتش درآمدند و ده‌ها هزار تن از آنان در جنگ ویتنام کشته شدند، مخالفت‌ها با این جنگ به صورت گسترده افزایش یافت. درنهایت و در پایان جنگ، بیش از 58 هزار آمریکایی در این جنگ کشته شدند و حدود سه میلیون نظامی‌و غیرنظامی‌ویتنامی‌نیز جان باختند. هزینه انسانی و خسارت‌های غیرانسانی جنگ، بسیار عظیم بود. با این جنگ، برنامه جانسون موسوم به «جامعه باشکوه» که امید پیاده سازی آن را در سر می‌پروراند با منحرف شدن مسیر استفاده از منابع انسانی، انرژی و منابع دیگر کشور به سمت جنگ، متوقف شد.
شباهت ویتنام و اوکراین
تلاش‌های کنونی آمریکا و ناتو در تزریق ده‌ها میلیارد دلار به اوکراین به شکل حمایت‌های تسلیحاتی برای مقابله با مداخله نظامی ‌روسیه شباهت‌هایی با تلاش‌های 70 سال پیش آمریکا در جنگ ویتنام دارد که شامل موارد زیر است:
دخالت در امور داخلی
با مقایسه وضع ویتنام جنوبی و اوکراین متوجه می‌شویم که آمریکا در هر دو کشور مذکور، دولت‌های مدنظر خودش را روی کار آورد یا این که از روی کار آمدن دولت‌های متمایل به آمریکا در آن کشورها حمایت کرد، آن هم برای این که از این طریق، با به اصطلاح «کشورهای متخاصم» مقابله شود! این درحالی است که آمریکا در دهه 1950 از برگزاری همه پرسی سراسری در ویتنام جلوگیری کرد که می‌توانست به یکپارچه شدن این کشور بدون ورود به جنگ، ‌منجر شود.
به همین سیاق، در سال 2014، آمریکا در حمایت از کودتای اوکراین نقشی اساسی ایفا کرد، یعنی همان کودتایی که به سرنگون شدن دولت منتخب مردمی‌منجر شد و در نهایت به جدایی منطقه کریمه و بروز جنگ داخلی در شرق اوکراین انجامید. با آن که اکثر غربی‌ها تصور می‌کنند جنگ اوکراین در ماه فوریه سال جاری (میلادی) آغاز شد، واقعیت این است که این جنگ در فوریه سال 2014، آغاز شد.
ادعای دفاع از دموکراسی و آزادی
درحال حاضر، جو بایدن رئیس جمهور آمریکا و سایر مقامات دولتی، شبیه لیندون جانسون در مراحل نخست جنگ ویتنام هستند. بایدن در کنگره آمریکا در تشریح علل درخواست خود برای تخصیص حمایت‌های مالیِ بیشتر از اوکراین اینگونه سخن گفت که «ما به این لایحه برای حمایت از اوکراین در مبارزه اش برای آزادی نیاز داریم. هزینه این مبارزه کم نیست اما تسلیم شدن درمقابل تجاوز، هزینه ای به مراتب بیشتر به همراه خواهد داشت. بایدن با تصریح به این نکته که به اصطلاح «آزادی اوکراین» تنها هدف آمریکا نیست تاکید کرد، «سرمایه گذاری در امنیت و آزادی اوکراین، بهای کوچکی است که در ازای مقابله با تجاوز روسیه و کاستن از خط منازعات آتی، می‌پردازیم.
دخالت نظامی ‌غیرمستقیم
آمریکا و متحدان غربی اش علاوه بر کمک‌های تسلیحاتی، از اوکراین در قالب مشاوره‌های نظامی‌و حمایت‌های اطلاعاتی نیز از این کشور پشتیبانی می‌کنند. با آن که هنوز نیروهای نظامی‌آمریکا به صورت رسمی‌در جنگ اوکراین ورود نکرده اند، یعنی همان وضعی که در سال‌های نخست جنگ ویتنام شاهد بودیم، عملیات ویژه و پشتیبانی‌های نظامی‌دیگری در سطح گسترده ازجانب آمریکا در حمایت از اوکراین جریان دارد.
انتشار دروغ و شایعه
در زمان جنگ ویتنام، رسانه‌های غربی این گونه تصویرسازی می‌کردند که آمریکا و ویتنام جنوبی در حال پیروزی در جنگ ویتنام هستند. اینگونه تصویرسازی از جنگ ادامه داشت، تا این که عملیات تِت (Tet) در سال 1968 دروغ پردازی‌های این رسانه‌ها و واقعیت‌ها را فاش کرد. به همین سیاق، در حال حاضر نیز رسانه‌های غربی اینگونه تصویرسازی می‌کنند که اوکراین در حال پیروزی در جنگ است و اکثریت قاطع مردم اوکراین حامی‌این جنگ هستند. این درحالی است که روسیه و «جمهوری خلق دونتسک» و «جمهوری خلق لوهانسک» (لوگانسک) به صورت مستمر توانسته اند کنترل بخش‌های جنوب شرقی اوکراین را به دست گیرند.
در این میان، باید توجه داشت که زلنسکی رئیس جمهور اوکراین بر زندانی شدن و شکنجه و کشتار مخالفان خودش نظارت دارد. فعالیت بزرگترین حزب مخالف دولت او در اوکراین ممنوع شده است. بسیاری از مردم اوکراین با سیاست‌های زلنسکی و استمرار جنگ در کشورشان مخالفند. شایعاتی مبنی بر سوء قصد به جان رئیس جمهور اوکراین پخش شده است. شبیه همین شایعات درباره حاکمان ویتنام جنوبی در زمان جنگ ویتنام وجود داشت.
نتیجه‌گیری
در یک مقایسه تاریخی، درمی‌یابیم که مردم اوکراین به «گوشتِ مقابل آتش توپخانه» برای تحقق اهداف آمریکا تبدیل شده‌اند، همانطور که در دوران جنگ ویتنام ، مردم ویتنام جنوبی چنین کارکردی برای واشنگتن داشتند. با نگاهی به گذشته، آشکارا متوجه می‌شویم که اقدام جانسون در تشدید دامنه جنگ ویتنام در سال 1965 اشتباهی بزرگ و پرهزینه بود. آن جنگ غیرضروری، خسارت‌های عظیمی ‌برای ویتنام، کامبوج و لائوس به بار آورد و با پیامدهای منفی چشمگیری در داخل آمریکا همراه بود. اکنون نیز دولت دموکرات بایدن در حال دامن زدن به جنگی است که سرانجام آن نامشخص است.

*انتشار‌ این مطلب لزوما به معنای تایید محتوا توسط مرکز بررسی‌های استراتژیک نیست و صرفا به‌منظور بهره‌برداری نخبگانی منتشر شده است.

136284
ارسال نظر

  1. مخاطبان و فرهیختگان گرامی؛ نظرات حاوی مطالب توهین یا بی‌احترامی به اشخاص، قومیت‌ها، عقاید دیگران، موارد مغایر با قوانین کشور منتشر نمی‌شود.