سیاست آمریکا در قبال تایوان؛ از حرف تا عمل

دولت آمریکا، چین را بزرگترین تهدید و رقیب خود عنوان کرده و سیاست چرخش به شرق آسیا را به اجرا گذاشته است تا از هر طریق ممکن با چین و قدرت فزاینده آن مقابله کند. یکی از نقاط درگیری دو کشور، مسئله تایوان است. در حالی که آمریکا از استقلال تایوان حمایت می‌کند، چین تایوان را خط قرمز خود می‌داند. اما آیا آمریکا برای مقابله با چین در خصوص تایوان آمادگی دارد؟
تصویر سیاست آمریکا در قبال تایوان؛ از حرف تا عمل

نشریه فارن افرز در مطلبی به قلم «البریج کولبی» به بررسی این موضوع پرداخته که محورهای مهم آن بدین شرح است.[1]

مقدمه

تا چند سال پیش، بسیاری می‌گفتند چین، تهدید بزرگی برای آمریکا نیست و تهدیدهای آن برای تایوان، کم یا دور از تصور است و برخی هنوز همین نگرش را دارند اما دولت بایدن، چین را بزرگترین چالش برای منافع آمریکا در جهان توصیف کرده است. افزون بر این، مقامات بلندپایه آمریکایی و فرماندهان بلندپایه نظامی ‌ارتش آمریکا به صورت فزاینده و مستقیم می‌گویند که قدرت نظامی ‌چین در حال تبدیل شدن به قدرتی برابر و رقیب با آمریکاست.

توسعه چشمگیر زیرساخت‌های هسته‌ای، پیشرفتهای سریع در زمینه فناوری‌های نظامی‌ حیاتی که در برخی ابعاد اصلی از سرعت نوآوری‌های آمریکا در این زمینه‌ها بیشتر است و ایجاد بزرگترین نیروی دریایی جهان، برخی از اقدامات پکن در این حوزه است. مقامات و کارشناسان آمریکایی در ارزیابی‌های خود در چند سال اخیر به صراحت اعلام کرده اند مزیت نظامی‌ آمریکا در مقابل چین، ‌به صورت چشمگیری تحلیل رفته است و چین به صورت مستمر، در حال تقویت توان نظامی‌ چشمگیر خود است.

تعهد آمریکا در قبال تایوان

سفر چندی پیش نانسی پلوسی، رئیس مجلس نمایندگان آمریکا به تایوان و پاسخ شدید چین به این سفر نشان داد جنگ با چین بر سر تایوان از سناریوی دور از انتظار به یک سناریوی ترسناک محتمل تبدیل شده است اما در این شرایط، آمریکا برای ورود به جنگ با چین بر سر مسئله تایوان، اقدام بزرگی انجام نمی‌دهد تا با همین کار از وقوع جنگ جلوگیری کند؛ این در حالی است تعهدی شدید بویژه از جانب دولت بایدن درخصوص این جزیره و حفظ خودمختاری آن مطرح شده است. انجام این تعهد منوط به این است که واشنگتن به گونه‌ای رفتار کند که گویی آمریکا در آستانه جنگی بزرگ با یک رقیب دارای تسلیحات هسته‌ای و در موقعیت ابرقدرتی قرار دارد.

سال گذشته وقتی دریاسالار فیل دیویدسون، فرمانده وقت نیروهای مرکزی آمریکا در حوزه اقیانوس هند و اقیانوس آرام، هشدار داد که چین احتمالاً قادر خواهد بود تا سال 2027 حمله موفقیت آمیزی علیه تایوان انجام دهد، همه چشم‌ها از نگرانی از حدقه درآمد. حال به نظر می‌رسد،‌ این ارزیابی دیویدسون به موضع رسمی‌دولت بایدن تبدیل شده است.

آوریل‌هاینس رئیس سازمان اطلاعات ملی آمریکا هم در کنگره اعلام کرد خطر حمله چین به تایوان، به تهدیدی جدی تبدیل شده است. ویلیام برنز، رئیس سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا سیا، نیز گفته است شی جین پینگ رئیس جمهور چین، هرگز از هدف خودش برای تصرف تایوان دست نکشیده است. ویلیام برنز در ماه ژوئیه اعلام کرد پکن مصمم است تایوان را تصرف کند و آماده است برای این کار به اقدام نظامی‌ متوسل شود. وی تصریح کرد، چین با نگاه به تجربه روسیه در تهاجم به اوکراین، به این جمع بندی می‌رسد که قدرت نظامی‌ جدی و قاطع می‌تواند راه درست برای حل و فصل مسئله تایوان به نفع پکن باشد.

وزارت امورخارجه آمریکا بارها اعلام کرده که تعهد آمریکا به تایوان، تعهدی تزلزل ناپذیر است. این اظهارنظرها فقط به سطح مقامات سیاسی محدود نشده است. در سطح مقامات نظامی‌ نیز شاهدیم که در راهبرد 2022 دفاع ملی آمریکا همانند سند سال 2018 تصریح شده است که چین اولویت اصلی توجه وزارت دفاع آمریکاست. پنتاگون به صورت رسمی، بر جلوگیری از اقدام چین علیه تایوان تاکید کرده است. این سخنان و تهدیدات دولت بایدن در دفاع از تایوان، اعتبار آمریکا در آسیا را به سرنوشت تایوان گره زده است.

سیاست آمریکا؛ از حرف تا عمل

مسئله مهم در این زمینه، شکاف موجود میان حرف و عمل است که نشان می‌دهد واشنگتن به آنچه در ظاهر بیان می‌کند عمل نکرده و آمادگی برای مقابله با چین ندارد. آمریکا با چهار اهرم می‌تواند به تعهد خود عمل کند و رفتار واقعی آن را با این موارد می‌توان ارزیابی کرد: افزایش هزینه‌های نظامی، ایجاد تحول در ارتش آمریکا برای قرار داشتن در وضعیتی بهتر به منظور مقابله با چین، استفاده از نیروی قهری به گونه‌ای متمرکزتر برای مقابله با تهدید مطرح از جانب چین و ترغیب متحدان آمریکا برای کمک مستقیم و غیرمستقیم به این حوزه.

فارغ از مزایا و معایب اقتصادی و سیاسیِ افزایش هزینه‌های نظامی، واقعیت این است که افزایش هزینه‌های نظامی‌ سبب می‌شود منابع بیشتری در اختیار ارتش آمریکا قرار بگیرد تا بتواند از آن برای مقابله با خطر چین استفاده کند. باید به خاطر داشت که اقتصاد چین در مقایسه با اقتصاد شوروی سابق، آلمان در دوران نازی‌ها یا ژاپن در زمان دارا بودن امپراتوری، بسیار کوچکتر است اما می‌بینیم که در بیست و پنج سال گذشته، میزان هزینه‌های نظامی‌ چین هرسال بین شش تا ده درصد افزایش یافته است.

با وجود کاهش رشد اقتصادی چین در سال‌های اخیر، روند هزینه‌های نظامی‌ مذکور همچنان حفظ شده است. بودجه نظامی‌ چین در حال حاضر یک سوم بودجه نظامی‌ آمریکا است. البته برخی از تحلیلگران می‌گویند رقم واقعی بودجه نظامی‌ چین به بودجه نظامی‌ آمریکا بسیار نزدیکتر و تا حد برابر با آن است. درعین حال، باید توجه داشت که چین از مزایایی از قبیل موقعیت نزدیک جغرافیایی به تایوان،‌ هزینه‌های کمتر نیروی انسانی و توجه متمرکز بر مسئله تایوان و حوزه غرب اقیانوس آرام برخوردار است که همه این عوامل سبب می‌شود مزیت آمریکا در زمینه هزینه‌های نظامی‌ ظاهراً بیشتر از چین، کاهش یابد.

با وجود قدرت فزاینده نظامی‌ چین، بودجه درخواستی دولت بایدن برای سال مالی 2023 کمتر از نرخ تورم بود. در سال گذشته نیز همینطور بود. درواقع، دولت بایدن پیشنهاد کاهش بودجه نظامی‌ را مطرح کرده است. با آنکه کنگره، بودجه نظامی‌ را در سال 2022 افزایش داد و احتمالا برای سال 2023 نیز همین کار را انجام خواهد داد، این اقدامات بسیار کمتر از حد مشخص شده در راهبرد دفاع ملی سال 2018 است که در آن بر افزایش مستمر سالانه سه تا پنج درصدی بودجه نظامی‌ تاکید شده و تصریح شده بود باید به مسئله چین اولویت داده شود. به نظر می‌رسد اولویت گذاری مذکور رخ نداده است. با این اوصاف، می‌توان جمع‌بندی کرد که دولت بایدن گزینه افزایش هزینه‌های نظامی‌ برای مقابله با خطر فزاینده چین برای تایوان را اساسا مدنظر قرار نداده و از این گزینه استفاده نکرده است.

نتیجه‌گیری

در دوران جنگ سرد، واشنگتن راهبردهای خود را به صورت مفصل و با قاطعیت بیان می‌کرد تا مانع از اقدام تهاجمی‌شوروی سابق شود و یا اینکه در صورت لزوم، خودش برای شکست دادن شوروی وارد عمل شود. دولت کنونی آمریکا می‌تواند حداقل از همان شیوه شفافیت و جدیت در بیان راهبردهایش علیه چین بهره بگیرد.

بدون چنین شفافیت و با عنایت به فقدان شواهدی ناظر بر تغییر جدی در رویکرد واشنگتن، آمریکایی‌ها باید از خودشان بپرسند که اگر دولت آمریکا واقعا فکر می‌کند خطر جنگ بزرگ با یک ابرقدرت برابر (به نام چین) در کمین است، آیا باید اینگونه رفتار کند؟! بی تردید، نباید اینطور رفتار کند. آنچه واقعا همه را نگران می‌کند همین نوع رفتار است.

*انتشار این مطلب لزوما به معنای تایید محتوا توسط مرکز بررسی‌های استراتژیک نیست و صرفا به‌منظور بهره‌برداری نخبگانی منتشر شده است.


[1] America Must Prepare for a War Over Taiwan, Elbridge Colby, foreign affairs, August 10, 2022

136357
ارسال نظر

  1. مخاطبان و فرهیختگان گرامی؛ نظرات حاوی مطالب توهین یا بی‌احترامی به اشخاص، قومیت‌ها، عقاید دیگران، موارد مغایر با قوانین کشور منتشر نمی‌شود.