سخنرانی در نشست تخصصی جامعه نظارت و بازرسی دولت

اهمیت نظارت و بازرسی/ نقش تقوا در ممانعت از خطا و انحراف/ وجدان انسان، محکمه‌ای درونی/ نیاز به کنترل ظاهری در کنار کنترل باطنی/ تعدد دستگاه‌های نظارتی قوه مجریه/ دستگاه‌های نظارتی قوه قضائیه/ دستگاه‌های نظارتی قوه مقننه/ شورای نگهبان، دستگاه ناظر/ دستگاه‌های نظارتی امور مالی و بانک‌ها/ تخلف عظمی 3 میلیارد دلاری در دولت قبل با وجود دستگاه‌های متعدد نظارتی/ تنها نبودن مجرم اصلی تخلف سه هزار میلیاردی/ بی‌تأثیری اعدام زنجانی در بازگشت پول بیت‌المال/ پیشنهاد تحویل مجرم به وزارت اطلاعات برای آشکار شدن موضوع / انتظار مردم برای روشن شدن کل ماجرا/ از دست دادن اعتماد عمومی دراختلاس سه هزار میلیاردی/ قدرت مردم بالاتر از قدرت نظامی/ وظیفه مهم بازرسی و نظارت در ترمیم سرمایه اجتماعی و اعتماد عمومی/ نقش بازرسی در اصلاح فرایندها و رفع نقص رویه‌ها/ اهمیت تخصص‌های متعدد در بازرسی/ اهمیت جلوگیری از تخلف‌های بعدی، پس از شناسایی مختلف/ نقش دستگاه قضایی در اصلاح مجرم/ اهمیت پیشگیری از جرم/ نقش سلامت دستگاه قضایی در پیشگیری/ ضرورت عدم پیش داوری دستگاه‌های قضایی و نظارتی/ حاشیه امنیتی برخی خبرگزاری‌ها و رسانه‌ها/ تشویق تهمت زنندگان به دولت/ خوشحالی برخی از وقوع گناه، تهمت و فحاشی/ یک بام و دو هوای دروغ و تهمت نسبت به جناح‌های مختلف/ عدالت فوق قومیت و مذهب و جناح بندی سیاسی/ اهمیت عدالت در بازرسی‌ها/ ضرورت ریشه‌یابی اشکالات در بازرسی‌ها/ اهمیت عدم افشای حریم خصوصی در بازرسی‌ها/ خاطره‌ای از بیماری‌های ذهنی برخی افراد/ رعایت حریم خصوصی و ا سرار زندگی مردم/ اهمیت مبارزه با فساد در اقتصاد مقاومتی/ ضرورت نظارت عام و مردمی/ نامه یکی از هنرمندان درخصوص قبر خوابی فقرا/ عدم استفاده جناحی از 9 دی/ عشق ملت به خاندان رسالت/ غیرقابل تحمل بودن قبر خوابی برای دولت و ملت/ مسئولیت همگانی در برابر مشکلات جامعه/ مسئولیت همگانی برای مقابله با فساد/ قدرت مردم بالاتر از دادگاه و بازرسی/ هدف دولت برای مطالبه‌گری حقوق شهروندی از سوی ملت/

بسم الله الرحمن الرحیمن
الحمدلله رب العالمین و صلی الله علی سیدنا و نبینا محمد و آله الطیبین الطاهرین و صحبه المنتجبین
و لتکن منکم امه یدعون الی الخیر و یامرون بالمعروف و ینهون عن المنکر و اولئک هم المفلحون

نشست امروز مسئولین بازرسی‌ها، مجموعه‌های ارزیابی، نظارت، جمع‌هایی که مسئولیت پاسخگویی در دستگاه قوه مجریه را به عهده دارند، هم اندیشی، انتقال تجربیات، ایجاد هماهنگی‌های لازم، کارا نمودن بخش‌های مختلف بازرسی و نظارتی را به فال نیک می‌گیرم و ادامه این‌گونه نشست‌ها را لازم و ضروری می‌دانم.
در نظام جمهوری اسلامی ایران، نظارت و بازرسی اهمیت ویژه‌ای دارد و اساساً هر گونه اختیار و قدرت در یک نظام، اگر توأم با نوعی بازرسی و نظارت نباشد، احتمال انحراف و فساد در آن بسیار زیاد است؛ گرچه در فرهنگ اسلام بخشی از کنترل قدرت، کنترل داخلی خود انسان‌هاست که آن را تقوا می‌نامیم. تقوا همان قدرت و توانی در نهاد انسان است که بشر را از انحراف و خطار باز می‌دارد. تقوا یعنی نگهدارنده و متقی یعنی کسی که دارای توانمندی نفسانی و قدرتی در دورن است که می‌تواند او را از انحراف و خطا باز دارد.
در آیات قرآن مجید و روایات ما بسیاری از اعمال و عبادات به دلیل تقویت قدرت باطنی تقوا در نهاد انسان بوده است. شما در آیات قرآن مجید می‌بینید که: کتب علیکم الصیام کما کتب علی الذین من قبلکم لعلکم تتقون ، اگر روزه را برای شما مقرر کردیم که از صبحگاهان تا شامگاهان در برابر مفترات مقاومت و ایستادگی بکنید، به دلیل این است که قدرت تقوای شما را تقویت کنیم و شما جزو متقین باشید.
خود وجدان انسان که به عنوان محکمه‌ای در درون انسان است، آن هم یک نهاد بازرسی و محکمه در درون بشر است: لا اقسم بیوم القیامه و لا اقسم بالنفس اللوامه؛ آن نفس ملامتگر و وجدان انسانی، که وقتی انسان دچار خطا و انحراف می‌شود و در مسیر خلاف قرار می‌گیرد، قبل از هر دستگاهی وجدان باطنی انسان است که او را به محکمه می‌کشد و به راحتی با همه اسناد، دلایل و قرائن و شواهدی که خود نفس انسان در اختیار دارد، او را محکوم می‌کند.
اما در عین حال در کنار این کنترل باطنی، نیاز به کنترل مادی و ظاهری هم داریم تا آن کنترل باطنی را تقویت کند. در واقع علاوه بر تقوایی که باید در درون داشته باشیم، دستگاه‌هایی هم باید باشند که با نظارت خود و تقوای ظاهری، یعنی نگه داشتن بخش‌ها، دستگاه‌ها و افراد از خطا، آن تقوای باطنی را تقویت کنند.
این نظارت‌ها دو گونه است؛ یک نظارت، نظارت‌های حرفه‌ای یا به تعبیری بازرسی‌های ویژه دستگاه‌های مختلف است؛ با نام‌های مختلفی که وجود دارد؛ در خود دستگاه‌های اجرایی هم عناوین و نام‌های مختلفی وجود دارد. اگر می‌شد همه این اسم‌ها را لااقل تحت یک عنوان قرار می‌دادیم شاید برای مردم آسان‌تر می‌شد که بدانند در هر دستگاهی چه بخشی عهده‌دار نظارت است، مخصوصاً بخش‌هایی که خود مردم هم قادرند به آن بخش‌ها مراجعه کنند، که کار را آسان‌تر می‌کرد. و همچنین اگر شرح وظایف دستگاه‌ها دقیقاً مشابه هم بود و کارهای اختصاصی بعد از مواد عمومی ذکر می‌شد، یعنی همه دستگاه‌ها مواد اولیه آنها مشابه هم باشد و موارد اختصاصی در مواد بعدی قرار بگیرد، شاید این کار آسان‌تر می‌شد.
ما دستگاه‌های نظارتی فراوانی داریم. در دستگاه مجریه دستگاه‌های نظارتی متعددی داریم. خود سازمان مدیریتی که امروز به سازمان برنامه و بودجه و همچنین سازمان امور اداری و استخدامی تبدیل شده جزو دستگاه‌های نظارتی در امور اداری، بودجه‌ای و مالی هستند. وزارت دادگستری یکی از دستگاه‌هایی است که با ابزارهایی که در همه دستگاه‌های اجرایی دارد، نوعی نظارت را انجام می‌دهد. دستگاه‌هایی از قبیل وزارت اطلاعات نوعی نظارت بر دستگاه اجرایی دارند؛ علاوه بر اینکه هر ارگان و دستگاه اجرایی برای خود بازرسی‌هایی دارد و در رأس آن هم دفتر بازرسی ویژه ریاست جمهوری وجود دارد.
در دستگاه قضایی هم دستگاه‌های نظارتی وجود دارد؛ از سازمان بازرسی گرفته تا دیوان عدالت اداری تا بقیه دستگاه‌های قضایی؛ به طور کل قوه قضاییه یک نوع نظارتی را بر بخش اجرا و بخش‌های دیگر دارد.
قوه مقننه هم نظارت دارد؛ علاوه بر اینکه معروف است که یکی از وظایف مجلس نظارت است، با مسامحه می‌شود گفت که یکی از وظایف مجلس نظارت است، ولی آنچه در قانون اساسی آمده مجلس حق تحقیق و تفحص، سئوال و استیضاح دارد. کلمه نظارت برای مجلس نیست ولی با تسامحی می‌توان گفت که کل مجلس شورای اسلامی و کمیسیون‌ها به نحوی نظارت دارند. علاوه بر آن دیوان محاسبات بر اجرای بودجه نظارت دارد و دستگاه تخصصی این کار است و یک ارتباطی هم در نهایت با دستگاه قضایی دارد. همچنین کمیسیون اصل 90 و سایر نهادهایی که در قوه مقننه تعبیه شده‌اند.
به یک معنا شورای نگهبان هم دستگاه ناظر است؛ هم بر قانون گذاری مجلس نظارت می‌کند و هم بر انتخاباتی که در قانون اساسی ذکر شده است نظارت می‌کند. البته غیر از انتخابات شوراها که نظارت آن بر عهده مجلس شورای اسلامی است. شورای نگهبان هم به یک معنا دستگاه نظارتی است.
بخش‌های دیگری هم در کشور وجود دارد که آنها هم نظارت می-کنند. در نیروهای مسلح دستگاه‌های نظارتی وجود دارد. در بانک‌ها دستگاه نظارتی وجود دارد. بانک مرکزی هم به یک معنا دستگاهی نظارتی بر امور مالی و پولی و بانک‌هاست. بنابراین در کشور دستگاه-های مختلف نظارتی داریم.
حالا چرا با این همه دستگاه نظارتی در کشور باز هم شاهد تخلفات بزرگ هستیم و می‌بینیم؟ چگونه می‌شود که یک تخلف عظیم و بزرگ حدود 3 میلیارد دلار در کشور ایران و در دولت قبل اتفاق بیفتد؟ این همه دستگاه‌های نظارتی بودند. کدام یک از آنها نظارت دقیق نداشته است؟ یا قوانین و مقررات نظارتی ما اشکال دارد یا افرادی که مسئولیت‌های نظارت را بر عهده دارند دارای اشکال هستند.
مگر یک نفر به تنهایی می‌تواند 3 میلیارد دلار را به جیب بزند؟! به کجا وصل بوده است؟ چه کسانی به او کمک کرده‌اند؟ شریک‌ها چه کسانی بودند؟ در چه رده‌هایی بودند؟ چگونه نفت در اختیار یک فرد قرار گرفته است؟ چگونه اموال در اختیار یک فرد قرار گرفته است؟ چگونه غیر از نفت، صدها میلیون دلار پول در اختیار او قرار گرفته است؟
دستگاه قضایی رسیدگی کرده و به حکمی رسیده است. من راجع به دستگاه قضایی یا حکم آن فرد بحثی ندارم، به دستگاه قضایی مربوط است؛ به هر حال قاضی مربوطه و دستگاه قضایی رسیدگی و بررسی کرده است و به حکمی رسیده است. اما سؤال مردم همچنان باقی است؛ حالا یک فردی اعدام بشود، ثم ماذا؟ پول چه شد؟ پولی که در اختیار این آقا بود چه شد؟ کجا رفت؟ چه کسانی مؤثر بودند؟ چه کسانی نقش داشتند؟ من از آغاز این پرونده پیشنهاد کردم به جای اینکه این فرد مستقیم در اختیار دستگاه قضا قرار بگیرد، در اختیار وزارت اطلاعات قرار بگیرد تا اطلاعات این موضوع کاملاً آشکار و شفاف بشود، پرونده پخته بشود و بعد در اختیار دستگاه قضا قرار بگیرد. حالا به هر دلیلی این نظر عملی نشد.
انتظار مردم چیست؟ انتظار مردم این است که ماجرا برای مردم روشن بشود. مردم سؤالاتی دارند. سؤال مردم باید پاسخ داده بشود. من همین جا به عنوان نماینده ملت ایران و به عنوان مسئول اجرای قانون اساسی عرض می‌کنم در پرونده‌های مهمی که میلیاردها اموال عمومی مردم حیف و میل شده است، باید در آن پرونده به سؤالات مردم پاسخ داده شود. اگر پاسخ داده نشود، چیزی مهم‌تر از سه میلیارد دلار را از دست داده‌ایم. بیش از ده میلیارد دلار از دست داده‌ایم. بیش از ده‌ها میلیارد دلار از دست داده‌ایم و آن اعتماد عمومی مردم است و آن سرمایه اجتماعی است.
بزرگ‌ترین سرمایه‌ای که نظام جمهوری اسلامی ایران دارد سرمایه اجتماعی است. ما غیر از مردم که کسی را نداریم. قدرت ما قدرت مردم است. موشک و هواپیما و نیروی نظامی و ... همه سر جای خودش، محفوظ و بسیار عالی است، دستشان هم درد نکند، ولی آنها قدرت دوم هستند. قدرت اول قدرت مردم است. وقتی می‌خواهیم قدرت ملی را مورد بررسی قرار بدهیم، قدرت نظامی در رده چندم است نه در رده اول و مردم و قدرت مردمی و اعتماد مردم و سرمایه اجتماعی جزو قدرت-های اول است.
از این بحث چه می‌خواهم بگویم؟ می‌خواهم بگویم یکی از وظایف مهم نظارت‌ها و بازرسی‌ها ترمیم سرمایه اجتماعی و اعتماد عمومی است. اگر در هر موضوعی جرم و تخلف و انحراف بزرگی رخ می‌دهد و مخصوصاً اگر مردم احساس کنند که آن تخلف بزرگ تخلف یک فرد نبوده است، تخلف یک مجموعه بوده است، باید مسئله برای مردم کاملاً واضح شود و توضیح داده بشود تا ما بتوانیم آن مشکلی را که در اعتماد عمومی جامعه به وجود آمده است ترمیم کنیم.
ما برای چه دنبال نظارت هستیم؟ بله، قدم اول این است فردی که مقصر بوده است، فردی که متخلف بوده است، با متخلف برخورد بشود؛ اما مهم‌تر این است که باید در فرآیند کار ببینیم قوانین، مقررات و رویه‌های ما چه اشکالی داشته است. هر بازرسی مهمی در نهایت باید به یک پیشنهاد برای اصلاح فرآیندها و رفع نقص رویه‌ها، مقررات و آیین‌نامه‌ها یا حتی قوانین حاکم بر کشور منجر شود.
البته در بازرسی به تخصص‌های گوناگون نیاز داریم تا به این نتیجه دست یابیم. بازرسی تنها بخش حقوقی نیست. بخش فنی آن هم مهم است. بخش اجتماعی آن هم مهم است. بخش سیاسی آن هم مهم است. بخش اقتصادی آن هم مهم است. گاهی تخلف یا انحرافی که رخ می-دهد به دلیل نقایص در بخش اقتصادی، فنی و گاهی هم به خاطر نقایص در بخش حقوقی، قضایی و در بخش مقررات و رویه‌های حاکم است. ما باید بتوانیم به آن نقص برسیم و آن نقص را رفع کنیم. اگر نقایص رفع نشود نمی‌توانیم به نقطه‌ای برسیم که به سلامت سیستمی در جامعه اعتماد و تضمین کنیم.
اگر به قصورات، تقصیرها و تخلف‌ها رسیدگی نشوند آن وقت محسن و مسی جدا می‌شوند؛ یعنی کسی که کار نیک می‌کند و کار خوب انجام می‌دهد، مخلص و فعال است با آن کسی که انحراف دارد، توجه ندارد و به وظایفش عمل نمی‌کند مثل هم دیده می‌شوند.
ما نیاز داریم که متخلف را شناسایی کنیم و بعد از شناسایی متخلف، از ایجاد تخلف‌های بعدی پیشگیری کنیم. هر قضاوتی همین طور است. وقتی قاضی به یک پرونده‌ای رسیدگی می‌کند، نهایت آن حکم در بسیاری از موارد باید روشن شود که ریشه تخلف‌ها کجا بوده است. برای همین است که قانون اساسی یکی از وظایف قوه قضاییه را اقدام مناسب برای پیشگیری جرم و اصلاح مجرمین قرار داده است. دستگاه قضایی تنها این نیست که مجرم را شناسایی و کشف جرم کند، بعد حکم صادر کند و طرف مجازات بشود. یکی از وظایف قوه قضاییه اصلاح آن مجرم است. آن مجرم باید سالم شود و به جامعه برگردد.
یکی از وظایف قوه قضاییه اقدام مناسب برای پیشگیری است. نه اینکه یک دستگاه پیشگیری درست کنیم؛ یک دولت به نام پیشگیری درست کنیم؛ نه، ظاهراً ما متوجه قانون اساسی نشده‌ایم. قانون اساسی می‌گوید: عمل قوه قضایی باید پیشگیری کننده باشد. اگر یک پرونده سال‌ها در پیچ و خم‌های دستگاه قضایی معطل بماند، جلوی پیشگیری گرفته می‌شود. طرف می‌گوید من اگر جرمی هم بکنم تا رسیدگی کنند 7-8 سال طول می‌کشد. به قول عوام مردم از این ستون تا آن ستون فرج است.
یکی از عوامل پیشگیری این است که مردم کاملاً به دستگاه قضایی مطمئن باشند. سلامت دستگاه قضایی پیشگیری کننده است. می‌گویند هر جا نشد، در آخر یک قاضی عادل هست که دادگر است. به داد ما می-رسد و مسئله حل می‌شود.
خیلی مهم است که در دستگاه‌های قضایی و نظارتی و در ارزیابی‌ها، پیش‌داوری نداشته باشیم. پیش‌داوری ما را به خطا وا می‌دارد. در بسیاری از موارد متأسفانه به خاطر مسایل حزبی و جناحی و گاهی حتی مسایل قومیتی و حتی قیافه ظاهری یک فرد، پیش‌داروی می‌کنیم. دو نفر که می‌رسند و آنها را می‌بینیم، هر کدام چهره متفاوتی دارند، یکی از این قومیت است و یکی دیگر از قومیت دیگری است، یکی پیرو این مذهب است و دیگری پیرو مذهب دیگری است، و از همه بدتر اینکه بگوییم این متعلق به این جناح است و دیگری متعلق به آن جناح است.
چرا یک عده در کشور ما حاشیه امنیتی دارند؟ این حاشیه امنیتی از کجا آمده است؟ چرا برخی از خبرگزاری‌ها و سایت‌ها و روزنامه‌ها حاشیه امنیتی دارند؟ هرچه بنویسند، هرچه بگویند، هرچه فحاشی بکنند و هر چه تهمت بزنند، گاهی تشویق می‌شوند.
اگر آن تهمت‌ها مربوط به دولت و دستگاه اجرایی باشد تشویق هم می‌شوند. حالا درمورد دستگاه‌های دیگر که جرئت نمی‌کنند چیزی بنویسند. اما درباره دستگاه اجرایی که آزاد هست، احساس تشویق می‌کنند.
من این نکته را نه برای این می‌گویم که از دستگاه اجرایی یا دولت حمایت کنم. از همه مهم‌تر این است که ما از وقوع گناه خوشحال شویم. بعضی‌ها به خاطر مسائل جناحی و خطی، وقتی روزنامه را می‌خوانند و سایت را باز می‌کنند،‌ فحاشی، توهین و افترا را می‌بینند، اینها یعنی چه؟ یعنی گناه، یعنی تخلف از فرمان خداوند، یعنی تجری در برابر خداوند. از گناه خوشحال می‌شوند؛ این مهم است. سقوط اخلاقی در جامعه آن زمانی است که کسی از گناه، منکر و دروغ خوشحال بشود.
ما می‌گوییم دبل استاندارد و بعضی‌ها به قول ما ایرانی‌ها یک بام و دو هوا هستند؛ گاهی وقت‌ها بعضی از افراد افراطی در داخل جناح‌ها هم این‌جوری هستند؛ می‌گویند دروغ بد است، اگر علیه جناح ما باشد! اما دروغ خوب است، اگر علیه جناح موافق باشد! تهمت بد است، اگر علیه جناح ما باشد! اما تهمت خوب است، اگر علیه جناح مخالف باشد! اسلام آمده تا ما را از این ضلالت و گمراهی نجات بدهد: ولا یجرمنکم شنئان قوم علی الا تعدلوا .
نباید خرده حساب‌ها، دشمنی‌ها، دعوا‌ها و اختلافات موجب آن شود که ما از عدالت فاصله بگیریم. عدالت فوق قومیت و مذهب است؛ فوق جناح‌بندی‌های سیاسی و مسائل خانوادگی و محلی است؛ اعدلوا هو یقرب للتقوی ؛پیش داروی نکنیم. مسائل جناحی و سیاسی در امور بازرسی و نظارت ما دخالت نکند.
حالا چون مورد حتماً مورد قلیلی هست، نمی‌خواهم روی آن تکیه کنم. من سراغ دارم مواردی که معلمی یا استادی در دادن نمره جناح را در نظر گرفته. خدا نکند ما به آن روزی برسیم که معلم در دادن نمره نگاه کند که این فرد فرزند کیست؟ قوم و خویش اوست یا غیرقوم و خویش و یا فرزند دشمن اوست، اصلاً دشمن خونین اوست، یا از این جناح و آن جناح است. در بازرسی‌ها که نوعی قضاوت اولیه در پایان بازرسی صورت می‌گیرد، ولو اینکه قضاوت دادگاهی نیست اما به نوعی داوری می‌شود، خیلی مهم است که عدالت را مد نظر قرار دهیم. این نکته اول.
نکته دوم، اینکه در تمام بازرسی‌ها به این نقطه برسیم که اشکال ریشه‌ای از کجا بوده. اگر در هر بازرسی اشکال ریشه‌ای را پیدا کردیم و منعکس کردیم و برای حل آن اشکال ریشه‌ای رفتیم مقررات، رویه‌ها، شیوه‌ها و سیستم را اصلاح کردیم، آن وقت می‌توانیم در کارمان موفق باشیم.
مسئله دیگر این است که در بازرسی‌ها و بررسی‌ها اگر به حریم خصوصی مردم رسیدیم، حریم خصوصی مردم را افشا نکنیم. ممکن است حالا شما در موردی یا بازرسی‌ای یا امری، در خواندن یک شنود تلفنی، در بازرسی از یک نامه خصوصی، حالا اگر ضرورتی داشت، یا در بازرسی از دفتر یا محل کار به نکته‌ای برسید که ممکن است گناه باشد، اما جزء زندگی شخصی یا خصوصی فرد باشد. من به عنوان بازرس یا ارزیاب در ماه رمضان برای بازرسی به هر دلیلی وارد دفتری شده‌ام، دیدم طرف دارد روزه خواری می‌کند؛ حالا آن را هم که کسی نمی‌داند چه کسی موظف به انجام روزه هست یا نه، اگر تشخیص بدهد، خوف ضرر برایش ثابت بشود، آنجا روزه بر او واجب نیست، یا مسافر است یا هرچه، حتماً هم اگر موردی هست که گناه کرده است. ما حق نداریم افشا کنیم و توضیح بدهیم.
آقایی را دیدم که راجع به فردی پیش من آمده بود - داستان برای ده الی پانزده سال پیش است - که برای فلان کار مناسب نیست؛ گفتم از کجا می‌دانی؟ گفت من یک روز از اذان ظهر تا نزدیک غروب با او بودم و او نماز ظهر و عصر را نخواند. گفتم مرد حسابی! تو چه موقعی بیرون رفتی؟ گفت من نیم ساعت به اذان مغرب بیرون رفتم. گفتم نیم ساعت به اذان مغرب هم می‌شود نماز ظهر و عصر را خواند، تو از کجا میدانی نخوانده بود؟ گفتم آقاجان! اگر دیدی رفیقت یک بار نماز خوانده، از لحاظ شرعی باید او را نماز خوان تلقی کنی. اصلاً چرا رفتی محاسبه کردی؟ چرا نشستی اینها را در ذهنت پرورانده‌ای؟ بعضی‌ها اساساً ذهن‌شان یک بیماری‌هایی دارد.
اسرار مردم و زندگی خصوصی مردم را دنبال نکنیم، اما آنچه مربوط به مصالح جامعه و مردم است، اگر تخلفی و جرمی واقع شده، عادلانه و به دقت بررسی کنیم، برای ما هم هیچ فرقی نکند که این چه کسی هست، هرکسی می‌خواهد باشد. برای ما باید تمام افراد از لحاظ قانون و مقررات مساوی باشند.
بسیار مهم هست که در این شرایط کشور برای مسئله فساد و مقابله با فساد، کمربندها را محکم ببندیم. اگر در این کشور اقتصاد می‌خواهیم، اگر می‌خواهیم در این کشور رشد و توسعه را ببینیم، اگر می‌خواهیم در این کشور اقتصاد مقاومتی را داشته باشیم، یکی از شرایط آن نبود فساد است. با فساد اقتصاد درست نمی‌شود، با فساد رشد به وجود نمی‌آید، با فساد اخلاق حاکم نمی‌شود، با فساد انسجام اجتماعی درست نمی‌شود، با فساد سرمایه اجتماعی در جامعه آسیب جدی می‌بیند.
یکی از بزرگ‌ترین وظایف امروز ما مبارزه با فساد است. برای بازرسی و نظارت و برای مبارزه با فساد، بازرسی‌های ویژه و بازرسی از دستگاه‌های خاص قوای سه گانه کافی نیست؛ لازم هست اما کافی نیست. اینها همه نظارت‌های حرفه‌ای، نظارت‌های ویژه و نظارت دستگاه‌ها و قوای خاص است.
ما نیاز به یک نظارت و بازرسی کامل، عام و عمومی داریم و آن نظارت مردم است. همة مردم باید به صحنة نظارت بیایند. مگر ما می‌توانیم مشکلی را در جامعه، چه اقتصادی، چه اجتماعی، چه سیاسی و چه مبارزه با فساد را بدون حمایت مردم حل کنیم؟ همه باید به صحنه بیاییم.
دیروز نامة یکی از هنرمندان برای من رسید که وقتی خواندم بسیار دردناک بود. حالا شنیده بودیم بعضی‌ها از فقر، بیچارگی و اعتیاد کارتن خواب‌اند، زیر پل‌ها می‌خوابند، در کشورهای اروپایی دیده بودیم بعضی از فقرا در ایستگاه‌های مترو و زیرپل‌ها شب را به صبح می‌آورند، اما قبر خواب را کمتر شنیده بودیم که فقیری شب به خاطر فقر و بینوایی‌اش در قبر زندگی کند، برای اینکه از سرما نجات پیدا کند، برای اینکه جای گرمی پیدا کند.
این هنرمند برای من نوشته بود که وقتی خواندم و دیدم «بغض در گلویم و شرمساری در سیمایم» ایجاد شد؛ چه کسی می‌تواند در جامعة بزرگی مثل ایران، با این عظمت، با این دین، با این فرهنگ، با این عشق به خاندان رسالت، شما دیدید مردم وقتی احساس کردند که به امام حسین(ع) توهینی شده، در 9 دی چه کردند؟ 9 دی به خاطر عشق ملت ایران به امام حسین (ع) بود. باز نرویم از اینها استفادة جناحی بکنیم. 9 دی یک حرکت بزرگ مردم برای دفاع از ابی عبدالله الحسین (ع)، خاندان رسالت، حق، نظام جمهوری اسلامی ایران، ولایت فقیه و مسیر حق بود؛ مربوط به این جناح و آن جناح، این دسته و آن دسته نبود؛ آنجا مردم حس کردند و به آنها خبر رسید که روز عاشورا کارهایی صورت گرفته که توهین به روز عاشورا و امام حسین (ع) است، این را دیگر کسی نمی‌تواند تحمل کند.
این ملت بزرگی که عشق به خاندان رسالت دارد، عشق به امام حسین(ع) دارد، حاضر است جانش را برای خاندان رسالت فدا کند، این ملت بزرگ چطور می‌تواند ببیند که یک عده از همنوعانش، برادرانش، خواهرانش، که حالا آسیب اجتماعی دیده‌اند و مشکلات دارند، به هر حال انسان است، شب به خاطر بی پناهی به قبر پناه ببرد؟ گفت زنده به گور، حال مثل این است که طرف برای اینکه شب را به صبح بیاورد، از دست سرما خودش خود را در گور می‌کند و داخل گور می‌رود؛ این نه قابل تحمل برای دولت است و نه مردم.
چطور باید این مشکلات را حل بکنیم؟ برادران، خواهران! همه باید یکپارچه شویم، از مسائل جناحی دست برداریم، از اختلافات دست برداریم، مشکلات اساسی کشور را مد نظر قرار بدهیم. برای حل مشکلات همه دست به دست هم بدهیم؛ مشکلات اجتماعی، فقر، محرومیت؛ دولت مسئول است؛ ملت مسئول است؛ همه مسئولیم.
و در برابر فساد همة ما مسئولیم و بزرگ‌ترین قدرت برای مقابله با فساد نظارت عمومی است: ولتکن منکم امة یدعون الی الخیر و یأمرون بالمعروف و ینهون عن المنکر و اولئک هم المفلحون ؛ اگر می‌خواهیم به رستگاری و فلاح برسیم باید همه به صحنه بیاییم؛ باید مردم را دعوت به خیر و نیکی کنیم، باید جلو منکر بایستیم، باید جلو فساد بایستیم، باید خوبی‌ها را ترویج کنیم. احزاب، گروه‌ها، سمن‌ها، تشکل‌ها، روزنامه‌ها، مجلات، سایت‌ها و رسانه‌ها یکی از وظایف مهمشان مقابله با فساد باشد.
اگر همة ما به صحنه آمدیم و از آن بازرسی عمومی و نظارت عمومی که اسلام تحت عنوان «دعوت به خیر»، «امر به معروف» و «نهی از منکر» برای ما مقرر کرده، به خوبی استفاده بکنیم، قدرت مردم بالاتر از دادگاه است، قدرت مردم بالاتر از بازرسی است، قدرت مردم بالاتر از دیوان‌هاست، قدرت مردم بالاتر از ارزیابی‌هاست. همه مردم باید بخواهند و مطالبه کنند.
اینکه من در 29 آذر، می‌خواهم این 29 آذر را بگویم و این تاریخ در ذهن ما بماند؛ اینکه روز 29 آذر منشور حقوق شهروندی را به ملت بزرگ ایران عرضه کردم، یک هدف این بود که ملت ما در زمینة حقوق شهروندی مطالبه‌گر شود و بخواهد. لااقل از دولت بخواهد، در آن چیزی که به دولت مربوط است. از بقیة قوا بخواهد، از قوة قضائیه بخواهد، از قوة مقننه بخواهد، از نیروهای امنیتی بخواهد.
حق مدار بودن، حق خواه بودن و حق جو بودن یکی از وظایف ماست. همه باید مطالبه‌گری کنیم. من خوشحال شدم که بعضی‌ها می‌گویند حقوق شهروندی خیلی خوب است، چرا ایشان دیر منتشر کرد؟ گفت: مرحباً بناصرنا، اما ما حقوق شهروندی را در 100 روز اول منتشر کردیم، در همان 100 روز اول حقوق شهروندی را در سایت گذاشتیم و آن شب هم در مصاحبة زنده در تلویزیون از مردم خواستیم که به سایت مراجعه کنند. در ظرف 24 ساعتی هم که حقوق شهروندی را در سایت گذاشته بودیم، بیش از یک میلیون نفر مراجعه کننده داشت. در طول این 3 سال این حقوق شهروندی را عرضه کردیم، بحث کردیم، مباحثه کردیم، حقوق‌دانان نظر دادند؛ در 29 آذر 95 نسخة نهایی بود که در اختیار مردم گذاشته شد.
مردم باید مطالبه‌گر باشند، مردم باید به صحنه بیایند، همه باید دست به دست هم بدهیم. اگر مردم در مبارزة با فساد جدی باشند آن وقت دستگاه‌های حرفه‌ای ما، بخش‌های نظارتی ما در سه قوه هم با امید بیشتر و با قدرت بیشتر این مسیر را ادامه می‌دهند.
باید هماهنگ شویم، سه قوه دست به دست هم بدهیم، همة ارکان کشور در کنار هم قرار بگیریم، با فساد و انحراف و تخلف مبارزه کنیم؛ معیار برای ما قانون باشد: قانون اسلام، قانون اساسی، قانون موضوعة جمهوری اسلامی ایران.
ان‌شاءالله همه ما در این راه بزرگ موفق باشیم.
والسلام علیکم و رحمة الله برکاتة

91965
ارسال نظر

  1. مخاطبان و فرهیختگان گرامی؛ نظرات حاوی مطالب توهین یا بی‌احترامی به اشخاص، قومیت‌ها، عقاید دیگران، موارد مغایر با قوانین کشور منتشر نمی‌شود.