سخنرانی در مراسم اهدای دکترای افتخاری در جمع استادان و دانشجویان دانشگاه دولتی مسکو

سابقه ویژگی های دانشگاه مسکو/پیام ها و الهام های نوروز/مسئولیت دشوار دانشگاهیان و دوران کنونی/فرصت های ناشی از افول سیطره غرب بر جهان/دعوت به مبارزه با خشونت و افراطی گری/پیشنهاد طرح جهان عاری از خشونت افراطی گری/رشد افراطی گری و منشأ ها و خاستگاه های آن/نیاز انسانیت به اعتدال/جهان نیازمند عدالت و خسته از خشونت/تحمل و خویشتن داری، توسعه گفت و گوهای چند جانبه و توأم با صداقت و احترام دادن/همکاری های دولت های ایران و روسیه برای مبارزه با تروریسم و خشونت زایی/ایجاد منطقه ای با ثبات و قوی، هدف اصلی همکاری ایران و روسیه/نیاز دولت ها به یاری اندیشمندان و دانشگاهیان برای بر مسائل موجود/دستاورد های دانشمندان ایرانی در حوزه های علم و فناوری/ضرورت تبدیل اجبار به انتخابات، تحمیل به تحمل و خشونت و افراط به محبت و مدارا

بسم الله الرحمن الرحیم
الحمدلله و الصلاه علی رسوله و آله و صحبه

جناب آقای رئیس ،
حضار محترم،
خانم ها و آقایان،
بسیار خرسندم که امروز میهمان دانشگاه قدیمی مسکو هستم که طبق بیان رئیس این دانشگاه 262 سال سابقه دارد و امروز دارای 60 هزار دانشجوست و 10 هزار عضو هیئت علمی با این دانشگاه همکاری دارند.
بسیار خوشحالم که امروز در جمع استادان و فرهیختگان این دانشگاه بزرگ حضور دارم، در این ایامی که در ایران و بسیاری از کشورهای منطقه، آغاز بهار را جشن گرفته و در آغوش بهار طبیعت به بهار روح و جان می‌اندیشند؛ چرا که نوروز فصلی تازه در طبیعت و الهام‌بخش معنایی والاست؛ نوروز یعنی جهان ما ایستا و مانده درگذشته نیست، بلکه همواره در حال تحول، تغییر و شکوفایی است .مطابق سنتی قدیمی و چند هزارساله، نوروز زمان دیدار نزدیکان و همسایگان است تا به گسترش مودت و صمیمیت بپردازند، دوستی‌ها را عمیق‌تر و پیمان‌ها را تجدید نمایند. لذا حضور من در نخستین روزهای سال نو ایرانی در کشور همسایه و دوست روسیه به معنای تأکید بر روابط دوستانه و پایدار موجود میان دو ملت‌ ایران و روسیه است.
خانم‌ها و آقایان،
مسئولیت دانشمندان و دانشگاهیان در دوران کنونی به‌مراتب دشوارتر از هر زمان دیگری است. حل مشکلات در این جهان که پیچیده تر از هر زمان دیگر است، مستلزم ایفای نقش فعال‌تر ما در تحولات علمی، اقتصادی، سیاسی و اجتماعی است. جهان امروز با رنج‌هایی نظیر شکاف طبقاتی، تغییرات زیست‌ محیطی، بحران‌های هویتی، خشونت و افراطی‌گری و جنگ‌های داخلی و مداخلات خارجی دست ‌به ‌گریبان است؛ و رفع این معضلات، نیازمند تلاش و همکاری مستمر و گروهی میان همه ملت‌هاست.
افول سیطره غرب بر جهان و پایان انحصار ثروت، قدرت و فناوری فرصتی تاریخی را فراروی ملت‌ها قرار داده تا بنیان‌های جهانیِ جدیدی را بنا کنند؛ ساختاری که با تکیه بر ارزش‌های مشترک انسانی چون صلح، عدالت، برابری، آزادی، اعتدال، مدارا، احترام به فرهنگ‌ها و حقوق ملت‌ها و پرهیز از تنش و خشونت، جهان را به‌ مکانی ایمن‌‌تر برای همه تبدیل کند.
من از نخستین روزهای مسئولیتم به‌عنوان رئیس‌جمهور ایران، جهان را به مبارزه هماهنگ و هدفمند با پدیده خشونت و افراطی‌گری فرا خواندم، که در قالب قطعنامه‌ای به نام "جهان عاری از خشونت و افراطی‌گری" wave) ) در مجمع عمومی سازمان ملل متحد به اتفاق آراء به تصویب رسید. اکنون چهار سال از آن زمان می‌گذرد و نیاز به یک عزم جهانی برای پرداختن به ریشه‌های گسترش خشونت و افراط‌گری بیش‌از گذشته احساس می‌شود؛ عزمی که راه تحمیل منافع تنگ‌نظرانه بر ارزش‌های مشترک را پایان دهد.
خانم‌ها و آقایان،
امروز متأسفانه شاهد رشد افراط‌گرایی خشونت‌بار در جهان هستیم. اسلام هراسی، نژادپرستی و اندیشه‌های تکفیری، به‌رغم اینکه خاستگاه-های متفاوتی دارند، در عمل به یکدیگر پیوسته و به مقابله با انسجام ملت‌ها و تغذیه خشونت و افراط برخاسته‌اند.
در این جهان پرمخاطره، انسانیت بیش از هر زمان دیگر به ندای اعتدال نیازمند است. امروز جهان تشنه عدالت و خسته از خشونت در جستجوی راه‌حلی است که کرامت انسان‌ها را پاس داشته و زندگی‌شان را با دین‌باوری و معنویت معنا بخشد؛ بی‌آنکه به مادیت و رفاه آنان بی‌توجه باشد. کسانی که از دین، که پیام رهایی انسان‌هاست، تصویری تیره و خشونت‌بار برساخته‌اند، نه‌تنها انسانیت امروز را از متن وحدت‌بخش، صلح‌آفرین و آرامش بخش برای زندگی اجتماعی محروم ساخته‌اند، بلکه متأسفانه به نام دین، انسان‌ها را در آتش فرقه‌گرایی افراطی به خاک و خون کشیده‌اند.
استادان و دانشجویان گرامی،
راه‌حل خاتمه دادن به این وضعیت اسفبار، در گام اول تحمل و خویشتن‌داری و در گام بعد، توسعه گفتگوهای چندجانبه، صادقانه و توأم با احترام به منافع همه کشورهاست. هدف ما باید رسیدن به سازوکاری پایدار برای توسعه دموکراسی، تقویت کارآمدی دولت‌ها، حل مسالمت‌آمیز اختلافات، و تلاش برای تفاهم بر ترتیبات امنیت منطقه‌ای باشد که ثبات کشورها را ارتقا بخشد. مذاکره برای صلح به این تفاهم‌ها باید پیش از آنکه منطقه به مرحله برگشت‌ناپذیری از ویرانی برسد، آغاز شود. ایران آمادگی خود را برای قدم برداشتن در این مسیر اعلام کرده و از هر ابتکاری که دستیابی به این هدف را سرعت بخشد، استقبال می‌کند.
خوشبختانه دولت های ما همکاری مؤثری را برای فائق آمدن بر معضل ترور و نابودی تروریست‌ها در مناطق حساسی همچون سوریه آغاز کرده و موفق شده‌اند آنان را از مناطق کلیدی به عقب برانند؛ اکنون زمان آن است تا با یاری همه کشورهای منطقه، اولاً عدم امکان بازگشت پذیری تروریست‌ها را تضمین و ثانیاَ امکان بازگشت آوارگان را به سرزمین‌های مادری‌شان فراهم کنیم؛ اما جنگ علیه تروریسم و افراطی‌گری هنوز و برای مدت‌ها باقی خواهد ماند و تلاش‌های ما برای خاتمه این امر مستلزم صرف زمان، اهتمام و هماهنگی بیشتری است تا با کمک‌ همه کشورهای مسئولیت‌پذیر منطقه، امکان ثبات بلند مدت و سپس بازسازی و تقویت زیرساخت‌های آموزشی، بهداشتی و اقتصادیِ کشورهای در مخاطره فراهم گردد.
باور من بر این است که هدف اصلی همکاری‌های منطقه‌ای باید تلاش و کوشش برای ایجاد منطقه‌ای با ثبات تر و قوی‌تر باشد که در آن توانایی حل اختلافات و توسعه امنیت دسته‌جمعی و تجارت متوازنِ درون منطقه‌ای را فراهم نماید. این مهم نیز تنها از طریق تلاش برای ترویج ابتکارات چندجانبه‌گرایانه میان کشورها میسر خواهد شد.
خانم‌ها و آقایان،
در دورانی که ماهیت مسائل و مشکلات، مستلزم مطالعات و بررسی‌های دقیق و پیچیده است، دولت‌ها بدون یاری اندیشمندان، دانشمندان و دانشگاهیان نخواهند توانست از این عصر متلاطم به سلامت عبور کنند. در سال‌های اخیر، دانشمندان و پژوهشگران در کشورهای غیر غربی سهم بیشتری در اکتشافات و اختراعات علمی به دست آورده‌اند و اکنون نیز بیش از هر زمان دیگری در پیشبرد علم می‌درخشند. دانشمندان ایرانی نیز در سال‌های اخیر به دستاوردهای قابل‌توجه و افتخارآمیزی در حوزه علم و فناوری دست‌یافته‌اند. همکاری‌های دانشگاهی و اندیشکده-های میان ایران و روسیه، با توجه به وجود زیرساخت‌های مناسب، دانشمندان و محققانی پیشتاز و دانشجویانی مشتاق در دو کشور باید بیش‌ازپیش تقویت شود.
ما در آرزوی ساختن جهانی هستیم که همه ملت‌ها با هم و در کنار هم باشند، نه در برابر هم. بشریت از اجبار، تحمیل و تحقیر بیزار است؛ و از خشونت و افراط در فرار. بیاییم اجبار را به انتخاب؛ تحمیل را به تحمل؛ تحقیر را به تکریم؛ و خشونت و افراط را به محبت و مدارا تبدیل کنیم.
از توجه شما سپاسگزارم و برای شما، استادان و دانشجویان دانشگاه دولتی مسکو و ملت روسیه بهترین‌ها را آرزو می‌کنم.

92509
ارسال نظر

  1. مخاطبان و فرهیختگان گرامی؛ نظرات حاوی مطالب توهین یا بی‌احترامی به اشخاص، قومیت‌ها، عقاید دیگران، موارد مغایر با قوانین کشور منتشر نمی‌شود.