خلاصه کتاب مهم مرکز پژوهش‌های مجلس (7)

عمده‌ترین مسائل کشور در حوزه آموزش و علم و فناوری

مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی در سال 1395 کتاب مهمی با عنوان «عمده‌ترین مسائل کشور: اولویت‌ها و راهبردهای مجلس شورای اسلامی در دوره دهم» منتشر کرد که به تدریج خلاصه‌ی هر یک از بخش‌های موضوعی آن در شبکه مطالعات سیاست‌گذاری عمومی منتشر می‌شود.
با مقایسه مراکز پژوهشی دو مرکز اینگونه به نظر می‌رسد که حوزه‌های پژوهشی زیادی بین دو مرکز به طور مشترک وجود دارد، ولی برخی تفاوت‌ها و خلاها نیز دیده می‌شود.
مروری بر مباحث مطرح‌شده در این کتاب نشان می‌دهد که سرفصل‌های محوری در هر حوزه و چالش‌هایی که امروز در کشور با آن دست‌به‌گریبان هستیم عمدتاً مورد توجه قرار گرفته است.

مشکلات حوزة نوآوری در حوزة جامعه‌شناسی و اقتصاد خانه کرده است!

از مؤسسان پرتوان تا شرکت‌های ناتوان

داده‌های جایزه ملی مدیریت فناوری و نوآوری (که به همت انجمن مدیریت فناوری ایران برگزار می‌شود) یک آیینه از وضعیت ما هستند؛ آیینه‌ای که دوباره به ما نشان می‌دهد میان من بودن تا ما بودن فاصله‌ای هست؛ میان توانمندی‌های فردی تا شکل‌گیری شرکت‌های توانمند؛ میان انسان‌های بزرگ تا شرکت‌های بزرگ یک مسیر طولانی یا یک دیوار بلند هست.
پیوست فناوری علاوه بر تأکید بر توسعه درون‌زا، به همکاری با کشورهای صاحب فناوری و سرمایه نیز توجه می‌کند و زمینه‌ای را برای ارتباط بنگاه‌های کوچک با بنگاه‌های بزرگ‌تر فراهم می‌کند، اما با چالش‌ها و موانع متعددی در بخش کشور فرستنده، کشور گیرنده و محتوای فناوری روبه‌روست که به‌منظور نیل به اقتصاد مقاومتی و اقتصاد دانش‌بنیان، لازم است موانع مذکور برطرف گردد.
متن نقشه راه فناوری‌های دریایی ایران با تلاش معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری (ستاد توسعه فناوری و صنایع دانش‌بنیان دریایی) پس از تلاش سازمان‌های مختلف در اردیبهشت‌ماه سال 1395 انتشار یافت. در مقاله حاضر تلاش می‌شود تا ابعاد مختلف آن بررسی شود.
بر خلاف تصور عمومی، ایران جزء کشورهای اصلی مهاجرفرست دنیا محسوب نمی‌شود. ایران در گزارش سازمان همکاری‌ اقتصادی و توسعه (2015) جزء 20 کشور اول و در گزارش بانک جهانی (2016) جزء 30 کشور اول ارسال کننده مهاجر قرار ندارد. نرخ مهاجرت ایران به کل جمعیت به صورت تجمعی 1.5 درصد تا سال 2013 بوده است که از میانگین جهانی 3.2 درصدی و اکثر کشورهای با وضعیت توسعه مشابه پایین‌تر است.

ارزیابی سیاست‌های توسعه‌ی آموزش عالی در ایران

دانشگاه به‌مثابه آپارتمان

دانشگاه به‌مثابه آپارتمان استعاره­‌ای برای آموزش عالی ایران است که به سبب سیاست­‌های توسعه‌­ای اتخاذشده در متن جامعه­‌ی ایرانی، پدیده­‌ای بنام دانشگاه‌­های آپارتمانی در آن به وجود آمده است. وضعیت حاکم بر آموزش عالی امروزه نتیجه‌ی تعادلی بازی مهارت‌زدایی بین دانشگاه و دانشجو به‌عنوان دو بازیگر در دوراهه­‌ی زندانی است که هرکدام استراتژی عدم همکاری را در مقابل یکدیگر اتخاذ نموده‌­اند.